Το κίνημα της 3ης Σεπτεμβρίου 1843 και η επιβολή Συντάγματος στην χώρα.
Η δεκαετία του 1840 ξεκινούσε με δυσμενείς για την χώρα προοπτικές. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Νικόλαος Δραγούμης , υπήρχε εσωτερική καχεξία, εξωτερική δυσμένεια , επαναστατικός βρασμός και ένδεια χρημάτων. Επιπλέον ο απολυταρχισμός του Βασιλιά Όθωνα προκαλούσε αρκετές αντιδράσεις.
Ο Βασιλιάς “ την ανάγκη φιλοτιμίαν ποιούμενος “ και για να ανταποκριθεί στις πιέσεις, θα διορίσει για πρώτη φορά την άνοιξη του 1841, Έλληνα ως επικεφαλής του υπουργικού Συμβουλίου, τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο θιασώτη του κοινοβουλευτικού συστήματος. Εκείνος θα προτείνει ορισμένες μεταρρυθμίσεις που όμως απορρίπτονται από τον Όθωνα, με αποτέλεσμα την παραίτηση του λίγους μήνες αργότερα. Η αποπομπή επιταχύνει τις εξελίξεις , αφού οι υποστηρικτές του Συντάγματος, αντιλήφθηκαν ότι δεν υπήρχε πλέον άλλος δρόμος από την δια της βίας επιβολή.
Έτσι από το 1842 , θα ξεκινήσουν παρασκηνιακές κινήσεις για την δημιουργία κινήματος που θα επέβαλλε στον Βασιλιά τα διάφορα αιτήματα. Τελικά οι πολιτικές προσωπικότητες που θα ξεχωρίσουν θα είναι δύο. Ο αγωνιστής του 1821 και διπλωμάτης Ανδρέας Μεταξάς και ο προερχόμενος από αρχοντική οικογένεια του Αιγίου, Ανδρέας Λόντος.
Η ηγεσία του στρατιωτικού σκέλους θα ανατεθεί στον Κρητικό Συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη , αξιωματικό δυναμικό αλλά και παράτολμο. Σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσει και ο αγωνιστής του 1821, Ιωάννης Μακρυγιάννης.
Οι αρχές είχαν τις πληροφορίες τους και είχαν πάρει ορισμένα μέτρα, με κυριότερο τον αποκλεισμό της οικίας του Μακρυγιάννη, που όμως αποδεικνύονται ανεπαρκή.
Το κίνημα με επικεφαλής τον Καλλέργη , εκδηλώνεται στους στρατώνες της φρουράς των Αθηνών που τότε στρατοπέδευε στο Μοναστηράκι, τις πρώτες πρωινές ώρες της 3ης Σεπτεμβρίου του 1843.
Χωρίς την παραμικρή ενόχληση , ο Καλλέργης έφτασε και παρέταξε τους στρατιώτες στην πλατεία έμπροσθεν των Ανακτόρων (σημερινή Βουλή), η οποία μάλιστα εξ αφορμής του γεγονότος αυτού θα μετονομασθεί σε Πλατεία Συντάγματος. Την ίδια ώρα, πλήθος κόσμου με επικεφαλής τον Ιωάννη Μακρυγιάννη κατέφθανε μπροστά από τα ανάκτορα, αλαλάζοντας “ Ζήτω το Σύνταγμα“.
Ο Όθων εργαζόταν στο γραφείο του, όταν ένας αξιωματικός των κινηματιών εισήλθε στα ανάκτορα ανακοινώνοντας του τα καθέκαστα.αποστέλλει στους κινηματίες τον υπασπιστή του, για να πληροφορηθεί και επίσημα τα αιτήματα τους, όμως θα συλληφθεί από τον Καλλέργη που με τον τρόπο αυτό καθιστούσε σαφές ότι επιθυμούσε να συνομιλήσει μόνο με τον Βασιλιά.
Τότε ο Όθων φορώντας την ελληνική εθνική ενδυμασία, αποφασίζει να βγει σε ένα παράθυρο του ισογείου και να συνομιλήσει με τον αρχηγό των επαναστατών. Η στιγμή είναι εντυπωσιακή και έχει αποτυπωθεί από πολλές λιθογραφίες της εποχής.
Τον διάλογο ανοίγει ο Όθων ρωτώντας τον Καλλέργη τι θέλει. Ο Καλλέργης με όλους τους τύπους θα αναφέρει ότι λαός και στρατός απαιτούν την ύπαρξη Συντάγματος. Ο Βασιλιάς χωρίς να αρνηθεί , θα ζητήσει την διάλυση των συγκεντρωθέντων , υποσχόμενος ότι θα εξετάσει το αίτημα τους. Ο Καλλέργης που είχε πληροφορηθεί και τις προσπάθειες του Βασιλιά να έρθει σε επικοινωνία με τους Πρεσβευτές των τριών εγγυητριών δυνάμεων, θα απαντήσει ότι δεν πρόκειται να φύγει αν δεν ικανοποιηθεί το αίτημα τους.
Ο Όθων προσπαθούσε να κερδίσει χρόνο, όμως τότε κατέφτασε στα ανάκτορα επιτροπή του Συμβουλίου Επικρατείας, που παρέδωσε στον Βασιλιά επιστολή με την οποία του ζητούσαν να παραχωρήσει άμεσα Σύνταγμα.
Ο Όθων βλέποντας ότι είναι παντελώς απομονωμένος και με την προτροπή της γυναίκας του Αμαλίας, θα υποχωρήσει τελικά υπογράφοντας το διάταγμα με το οποίο πληροφορούσε τον λαό: “ Τη προτάσει του Συμβουλίου Επικρατείας θέλει συγκαλεσθεί εντός το πολύ τριάκοντα ημερών Εθνική Συνέλευσις δια να συντάξωμεν μετ’ αυτής το Σύνταγμα του Κράτους “.
Με άλλο διάταγμα του ο Βασιλιάς διόριζε ως Πρωθυπουργό και υπουργό εξωτερικών τον Ανδρέα Μεταξά, ως υπεύθυνο επί των Στρατιωτικών τον Ανδρέα Λόντο και επί των Ναυτικών τον θρυλικό μπουρλοτιέρη Κωνσταντίνο Κανάρη.
Έχοντας επιτύχει τους στόχους του το συγκεντρωμένο πλήθος διαλύθηκε και ο στρατός επέστρεψε στις βάσεις του. Βάση των συμφωνηθέντων, στα τέλη Οκτωβρίου του 1843 θα διεξαχθούν οι πρώτες εκλογές.
Η Βουλή που προέκυψε, συνήλθε στις 8 Νοεμβρίου με πρόεδρο τον Πανούτσο Νοταρά αποφασίζοντας να λάβει το όνομα “ Η της Γ’ Σεπτεμβρίου εν Αθήναις Εθνική των Ελλήνων Συνέλευσις“. Κύριο έργο της Βουλής όπως αναμενόταν ήταν η σύνταξη του Συντάγματος, το οποίο θα ψηφισθεί τελικά στις 18 Μαρτίου του 1844, αποτελώντας την βάση και για όλα τα επόμενα.
ΥΓ. Η τήρηση του Συντάγματος επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων…
