Το τρίτο κατά σειρά Eurogroup, κατά το οποίο δεν θα συζητηθεί το φλέγον θέμα των νέων δημοσιονομικών κανόνων, οι οποίοι κανονικά θα πρέπει να ισχύσουν από το 2024, θα είναι αυτό που έλαβε χώρα χθες στο Λουξεμβούργο μαζί με την ετήσια σύνοδο του ESM.
Από τον Μάρτιο, οπότε και η Κομισιόν παρουσίασε την πρόταση της για τις αλλαγές των δημοσιονομικών κανόνων, το θέμα βρίσκεται μόνο στην ατζέντα της συνόδου των υπουργών οικονομικών της ΕΕ (ECOFIN) σε επίπεδο ανταλλαγής απόψεων. Η επίσημη δικαιολογία, είναι ότι επειδή οι δημοσιονομικοί κανόνες αφορούν το σύνολο των κρατών μελών της ΕΕ, στη συζήτηση θα πρέπει να συμμετέχουν όλοι.
Παρά το ότι η αιτιολόγηση αυτή έχει βάση, όλη γνωρίζουν ότι όσο το θέμα δεν παραπέμπεται στη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών της ζώνης του ευρώ στην οποία συμμετέχουν οι μεγάλες οικονομίες της ΕΕ, η συμφωνία είναι ακόμη μακριά, αφού οι διαφωνίες είναι πολλές και έντονες.
Όπως αναμένονταν, η Γερμανία μαζί με τις χώρες του Βορρά, θέλουν οι υπερχρεωμένες χώρες να αναλάβουν μεγαλύτερες υποχρεώσεις σε ό,τι αφορά την ετήσια μείωση του χρέους τους. Από την αντίθετη πλευρά, η Γαλλία και η Ιταλία, με όλες τις υπόλοιπες χώρες του Νότου της Ευρώπης, τάσσονται υπέρ ενός περισσότερο ελαστικού πλαισίου δημοσιονομικών κανόνων.
Η κόντρα αυτή συνεχίζεται εδώ και περίπου τρεις μήνες, ενώ η Κομισιόν πιέζεται να έχει συμφωνία για τους κανόνες το συντομότερο δυνατό, ώστε να έχει τον χρόνο να νομοθετήσει τις αλλαγές ώστε να μπορέσει να τις εφαρμόσει από το 2024.
Συνολική διαπραγμάτευση για την Ελλάδα
Λόγω της προεκλογικής περιόδου, η Ελλάδα συμμετείχε μεν στο Eurogroup εκπροσωπούμενη από τον υπηρεσιακό υπουργό οικονομικών κ. Θοδωρή Πελαγίδη αλλά η συνολική διαπραγμάτευση για τα κρίσιμα αυτά θέματα θα είναι στην ατζέντα της επόμενης Κυβέρνησης.
Σε πρώτη φάση, θα πρέπει να διευκρινιστούν οι κατευθυντήριες γραμμές της Κομισιόν, οι οποίες αποτελούν στην ουσία ένα προσωρινό πλέγμα κανόνων που θα έπρεπε να εκδοθεί, για να συνταχθεί το πρόγραμμα σταθερότητας. Η βασική εκκρεμότητα με την Κομισιόν θα είναι να συζητηθεί η οροφή δαπανών με αύξηση κατά 2,6%, που συστήνει η Κομισιόν για το 2024. Η συζήτηση που θα πρέπει να γίνει αφορά το τι θα γίνει αν η Ελλάδα παρουσιάσει το 2024 υπεραπόδοση της οικονομίας της. Θα μπορεί δηλαδή στο σύνολό της ή ένα μέρος αυτής της υπεραπόδοσης να διατεθεί σε αναπτυξιακά μέτρα ή το σύνολό της θα πρέπει να διατεθεί κατευθείαν για τη μείωση του χρέους;
Οι δημοσιονομικοί κανόνες
Παράλληλα βέβαια, όπως εξελίσσεται η διαπραγμάτευση σε Ευρωπαϊκό Επίπεδο, η νέα Κυβέρνηση θα πρέπει να δημιουργήσει συμμαχίες ώστε να μην περάσει το σχέδιο των βορείων χωρών, και κυρίως η Γερμανία, να επιβάλλουν ένα πλέγμα υψηλότερων υποχρεώσεων για τις υπερχρεωμένες χώρες όπως η Ελλάδα και η Ιταλία το οποίο θα συνοδεύεται και από ένα πλαίσιο αυστηρότερης δημοσιονομικής εποπτείας που προβλέπει η πρόταση της Κομισιόν.
Τούτο διότι η Γερμανία υιοθετεί μεν την αυστηρότερη εποπτεία με τις άμεσες ποινές που προβλέπει η πρόταση της Κομισιόν, αλλά δεν βλέπει με καθόλου καλό μάτι τα “ειδικά 4ετή προγράμματα” ανά χώρα τα οποία θεωρείται ότι μπορούν να οδηγήσουν σε χαλάρωση των όρων δημοσιονομικής προσαρμογής.
Μετά από τρία μνημόνια με μέτρα σκληρής λιτότητας ύψους περίπου 70 δις ευρώ, η Ελλάδα έχει πολλά επιχειρήματα να παραθέσει σχετικά με την ακαταλληλότητα σκληρών πολιτικών λιτότητας, στην προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής. Επίσης, έχει και τα επιχειρήματα να πείσει ότι μια αναπτυξιακή πολιτική, μπορεί να έχει πολύ καλύτερα αποτελέσματα στη μείωση ελλείμματος και χρέους, χωρίς αυτό να οδηγεί σε συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας.
