Η Τοπική Αυτοδιοίκηση γνωρίζει τα τελευταία χρόνια μια πρωτοφανή μείωση στα έσοδά της. Αυτό οφείλεται κυρίως στην περικοπή των κρατικών επιχορηγήσεων αλλά και στη μείωση των ιδίων πόρων. Επίσης, με τις μεταρρυθμίσεις οι οποίες έγιναν στο χώρο της Αυτοδιοίκησης, οι Δήμοι επωμίστηκαν σημαντικές αρμοδιότητες και καθήκοντα, χωρίς όμως να συνοδεύονται και από την αντίστοιχη υποστήριξη σε χρηματοδοτικό και σε τεχνικό επίπεδο.
Σ’ αυτή τη δύσκολη συγκυρία, το κεντρικό κράτους φαίνεται να είναι αποστασιοποιημένο από τις τοπικές κοινωνίες. Γι’ αυτό, ίσως το μοναδικό έρεισμα των πολιτών είναι οι Δήμοι. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι αυξημένες ανάγκες των Δήμων επιβάλλουν την αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων χρηματοδότησης. Το ΕΣΠΑ αποτελεί τη βασική εναλλακτική χρηματοδοτική πρόταση για την τοπική αυτοδιοίκηση.
Εντούτοις, κατά τη διάρκεια της θητείας του Δημάρχου Κηφισιάς, κου Θωμάκου, προκύπτει ότι έχουν υποβληθεί ελάχιστες προτάσεις για νέα έργα με χρηματοδότηση μέσω ΕΣΠΑ. Υφίστανται, κατά το πλείστον, κυρίως προγραμματικές συμβάσεις που υλοποιούνται με δικαιούχους την Περιφέρεια Αττικής, το Ελληνικό Δημόσιο και τον ΟΣΚ. Πρόκειται, δηλαδή, ουσιαστικά για έργα άλλων φορέων (με υποκατάσταση του δικαιούχου, δηλ. του Δήμου Κηφισιάς και προφανώς με δάνεια τεχνική υπηρεσία και προσωπικό).
Με άλλα λόγια, η λέξη ΕΣΠΑ είναι σχεδόν άγνωστη στο Δήμο μας. Γι’ αυτό το λόγο και στο site του Δήμου μας (http://www.kifissia.gr/el/espa) φαίνεται ένα απέραντο κενό! Μέχρι και σήμερα, ο Δήμος συνεχίζει να δαπανά κονδύλια σχεδόν αποκλειστικά από ίδιους πόρους, αγνοώντας την ύπαρξη ευρωπαϊκών προγραμμάτων με αντίστοιχα έργα.
Στο σημείο αυτό, ας θυμηθούμε ότι το Νοέμβριο του 2016, η Γενική Γραμματέας του Δήμου, κα Χριστίνα Κοντάκου, με εμπειρία σε ευρωπαϊκά προγράμματα ΕΣΠΑ, υπέβαλε την παραίτησή της, ασκώντας σκληρή κριτική στο Δήμαρχο Κηφισιάς. Αναφέρθηκε σε συγκεντρωτισμό, σε υποχώρηση σε μικροπολιτικές σκοπιμότητες και εμμονή σε παλαιές αντιλήψεις, καθώς και σε αδυναμία εκσυγχρονισμού των διοικητικών διαδικασιών.
Το ερώτημα που γεννάται είναι το εξής: Ο νυν Γενικός Γραμματέας στο Δήμο Κηφισιάς, κύριος Αντωνόπουλος, κάνει τις απαιτούμενες ενέργειες, ώστε να υποβληθούν σχετικές προτάσεις για έργα ΕΣΠΑ; Μήπως σκοντάφτει κι αυτός στις εμμονές του Δημάρχου σε παλαιές αντιλήψεις και στην αδυναμία εκσυγχρονισμού των διοικητικών διαδικασιών; Έχει φροντίσει για την πλήρη διαχειριστική επάρκεια του Δήμου, ώστε να έχει το δικαίωμα υποβολής προτάσεων για όλα τα έργα ΕΣΠΑ (αναβάθμιση διοικητικής επάρκειας, επιχειρησιακή ικανότητα, χρηματοοικονομική επάρκεια κλπ);
Είναι γνωστό ότι η διαδικασία υποβολής μιας πρότασης σε πρόγραμμα ΕΣΠΑ (υποβολή τεχνικού δελτίου πράξης για κάποιο έργο) δεν είναι απλή, είναι πράγματι χρονοβόρα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν είναι δύσκολη.
Για την υλοποίηση τέτοιων προγραμμάτων από το Δήμο, απαιτείται η αναβάθμιση της δομής του αρμοδίου τμήματος του Δήμου, εκπαιδεύοντας κατάλληλα το προσωπικό. Έχουν γίνει οι απαραίτητες ενέργειες για την επικαιροποιημένη και διαρκή επιμόρφωση του προσωπικού (νέες διαδικασίες, νέα ηλ. πλατφόρμα ΟΠΣ, νέα πλατφόρμα για ηλ. πληρωμές κλπ);
Είναι ξεκάθαρο ότι η Δημοτική αρχή θα έπρεπε ήδη να έχει καθορίσει τις επιλογές της και να θέσει τις προτεραιότητες υλοποίησης των δράσεων. Θα έπρεπε ήδη να έχει προβάλλει το όραμά της, εξειδικεύοντας τους στρατηγικούς της στόχους. Υπάρχουν κονδύλια που δυστυχώς αγνοούνται…
Ο Δήμος εμφανίζεται ανώριμος και χωρίς εξοικείωση με τις απαιτήσεις και τις δυνατότητες του ΕΣΠΑ. Οι άνθρωποι που πλαισιώνουν το Δήμαρχο εμφανίζουν άγνοια ή ανία σχετικά με το ΕΣΠΑ και την αξιοποίησή του ως χρηματοδοτικό εργαλείο. Αρκεί κανείς να αναζητήσει στο διαδίκτυο σχετικές δράσεις άλλων Δήμων…
Ενδεικτικά αναφέρω ευρωπαϊκά προγράμματα στα οποία θα μπορούσε να είναι κύριος δικαιούχος ο Δήμος: Δημιουργική Επανάχρηση της Δημοτικής Ακίνητης Περιουσίας, Ενεργειακή Αναβάθμιση Αθλητικών Εγκαταστάσεων, Καθαρές αστικές μεταφορές & βελτίωση αστικού περιβάλλοντος, Εφαρμογή στρατηγικών επίτευξης χαμηλών εκπομπών CO2 με έμφαση στις αστικές περιοχές, Διατήρηση και προστασία του περιβάλλοντος, η έξυπνη διαχείριση της ενέργειας σε δημόσιες υποδομές και κτίρια, έργα κομποστοποίησης βιοαποβλήτων, προμήθεια υλικοτεχνικής υποδομής σχολικών μονάδων, έργα για παρεμβάσεις σε σχολικά κτήρια κ.α.
Για να αντλήσει ο Δήμος ευρωπαϊκά κονδύλια απαιτούνται στοχευμένες παρεμβάσεις, σοβαρή οργάνωση, τεχνοκρατική γνώση, σωστά διατυπωμένες προτάσεις και συνεργασίες ακόμα και σε επίπεδο άλλων ευρωπαϊκών Δήμων…
Μετάφραση: Κύριε Δήμαρχε, υπάρχει ελευθερία της έκφρασης, αλλά δεν έχετε άποψη!
Γιάννης Καπάτσος Δημοτικός Σύμβουλος Κηφισιάς
ykapatsos@gmail.com
