ΚΑΡΛΟΜΑΓΝΟΣ (ΚΑΡΟΛΟΣ Α’) Ο ΜΕΓΑΣ! Γράφει ο Κωνσταντίνος Λινάρδος

0
487

Αναμφισβήτητα ο Καρλομάγνος (742-814)  ήταν για την δυτική Ευρώπη , η σημαντικότερη πολιτική προσωπικότητα του Μεσαίωνα.

Το 768 ο βασιλιάς των Φράγκων Πιπίνος ο Βραχύς πεθαίνει και στον θρόνο ανεβαίνουν οι δύο υιοί του , Κάρολος (Καρλομάγνος) και Καρλομανός.

Ο Καρλομάγνος άνθρωπος έξυπνος , ακάματος αλλά και αδίστακτος δεν θα μπορέσει να … αντέξει για πολύ αυτή την συμβασιλεία…

Έτσι τρία χρόνια μετά θα εξοντώσει τον αδερφό του για να γίνει ο μοναδικός ηγεμόνας των Φράγκων , βάζοντας άμεσα σε εφαρμογή τα μεγαλεπήβολα σχέδια του.

Πρώτο βασικό του μέλημα η επέκταση του κράτους του. Κατά την διάρκεια της βασιλείας του (768-814) θα πραγματοποιήσει πενήντα στρατιωτικές εκστρατείες, καταφέρνοντας να γίνει κυρίαρχος των εδαφών της σημερινής Γαλλίας , Γερμανίας και Βόρειας Ιταλίας.

Δεύτερο βασικό του μέλημα ο έλεγχος των εδαφών που καταλάμβανε. Για το λόγο αυτό θα χωρίσει το κράτος του σε 350 κομητείες , ορίζοντας ένα φεουδάρχη ως υπεύθυνο για κάθε μία εξ αυτών. Κάθε φεουδάρχης ήταν υποχρεωμένος να συνεισφέρει ανάλογο αριθμό στρατιωτών και χρημάτων , ενώ ο Καρλομάγνος έκανε συχνές επισκέψεις στις κομητείες για να τους ελέγχει.

Ο χωρισμός σε κομητείες αλλά και γενικότερα ο τρόπος με τον οποίο άσκησε την οικονομική του πολιτική θα συντελέσει τα μέγιστα στην ανάπτυξη του φεουδαρχικού συστήματος που θα κυριαρχήσει στην δυτική Ευρώπη τους επόμενους αιώνες.

Ένα ακόμη βασικό σημείο της πολιτικής του ήταν η προσέγγιση και συμμαχία με τον Πάπα και την Εκκλησία της Ρώμης. Για τον Καρλομάγνο η Εκκλησία θα μπορούσε να είναι σημαντικός συνεκτικός παράγοντας του ανομοιογενούς κράτους του.

Παράλληλα με τις ευλογίες του Πάπα μπορούσε να εμφανίζεται και σαν ο νόμιμος συνεχιστής της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.

Φυσικό επακόλουθο η δια της βίας επιβολή του Χριστιανισμού σε όλη την έκταση του κράτους του με βασικό του δόγμα “ Η ασπάζεσαι τον Χριστιανισμό ή πεθαίνεις “ .

Το δίλημμα αυτό θα επεκταθεί  και στην υιοθέτηση βασικών κανόνων της νέας θρησκείας , όπως το{η θα θάψεις του νεκρούς σου (και όχι να τους καις) ή θάνατος}.

Ο Καρλομάγνος προκειμένου να επιβάλλει την νέα θρησκεία δεν θα διστάσει να προχωρήσει και σε σφαγές, όπως αυτή του Βερντέν, όπου θα σφαγιαστούν 4.500 αιχμάλωτοι Σάξονες…

Πάντως το 794 θα πραγματοποιήσει θρησκευτική σύνοδο στην Φραγκφούρτη στην οποία εξέδωσε το δικό του μανιφέστο (Libri Carolini) το οποίο περιείχε την Θεολογία που κατά την δική του εκτίμηση έπρεπε να ασπασθεί η δυτική Εκκλησία.

Σε αυτό και για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας θα υιοθετήσει (εν μέρει) την εικονομαχική άποψη για την προσκύνηση των εικόνων  αλλά και την δυτική άποψη για το και εκ υιού εκπορευόμενο Άγιο Πνεύμα (filioque).

Ο Καρλομάγνος θα δείξει ενδιαφέρον για την πολιτιστική ανάπτυξη του κράτους του.

Έτσι θα δημιουργηθούν σχολεία μέσα στις εκκλησίες , θα καθιερωθεί η λατινική σαν επίσημη γλώσσα της Εκκλησίας (το γεγονός αυτό θα επιταχύνει την εξαφάνιση των ελληνικών) , ενώ λόγω των ενεργειών του θα υπάρξει και μια πρώτη βραχύβια πνευματική κίνηση.

Επίσης θα προσπαθήσει να μεταβάλλει την πρωτεύουσα του κράτους του το Άαχεν (σημερινή πόλη της Γερμανίας κοντά στα σύνορα με το Βέλγιο) σε πολιτιστικό κέντρο , όμως παρά τις προσπάθειες του, το Άαχεν παρέμενε μια μικρή πόλη 3.500 κατοίκων που δεν μπορούσε να συγκριθεί με την Κωνσταντινούπολη.

Όμως και η ίδια η δυτική Ευρώπη δεν ήταν ακόμη έτοιμη  για πολιτιστική άνθηση , έτσι μετά τον θάνατο του οι περισσότερες προσπάθειες του στον πολιτιστικό τομέα θα ατονήσουν…

Μεγάλος του στόχος ήταν να ιδρύσει μια νέα ρωμαϊκή αυτοκρατορία με τον ίδιο να περιβάλλεται από το κύρος του αυτοκράτορα.

Μεγάλο εμπόδιο για το σκοπό αυτό ήταν η ήδη υπάρχουσα ανατολική ρωμαϊκή αυτοκρατορία (Βυζάντιο) την οποία ο Καρλομάγνος παρά την επιθυμία του ήξερε ότι δεν μπορούσε να καταβάλλει εύκολα με στρατιωτικά μέσα…

Όταν όμως το 797 στο θρόνο της Κωνσταντινούπολης ανέβηκε η Ειρήνη η “Αθηναία “  θεώρησε ότι ήταν η μεγάλη ευκαιρία να εκπληρώσει τις φιλοδοξίες του.

Έτσι ο Καρλομάγνος θα ισχυριστεί ότι ο θρόνος του ανατολικού ρωμαϊκού κράτους ήταν κενός αφού η άνοδος της Ειρήνης σε αυτόν συνιστούσε παρανομία , τόσο γιατί ήταν γυναίκα κυρίως όμως γιατί παραμέρισε με άνομο τρόπο τον νόμιμο αυτοκράτορα και υιό της Κωνσταντίνο ΣΤ.

Στην προσπάθεια του αυτή θα υποστηριχτεί σθεναρά από την Εκκλησία της Ρώμης και τον Πάπα που τα Χριστούγεννα του 800 θα τον στέψει στην Ρώμη σαν Ρωμαίο Αυτοκράτορα ελέω Θεού και Θείου δικαίου.

Ο ίδιος σκεφτόταν την επίθεση στην Ανατολή με πρώτο υποψήφιο θύμα του την Σικελία , όμως ήδη αντιμετώπιζε από τον βορρά ένα κίνδυνο που δεν μπορούσε να αγνοήσει. Ένας ατίθασος λαός με μεγάλη ναυτική ικανότητα οι Βίκινγκς πραγματοποιούσαν από το 793 επανειλημμένες επιδρομές σε διάφορα μέρη του κράτους του δημιουργώντας του μεγάλες φουρτούνες.

Ο Καρλομάγνος θα αναγκαστεί να δίνει μεγάλα χρηματικά ποσά στους Βίκινγκς σε μια προσπάθεια να αποτρέπει τις επιδρομές τους στα εδάφη του κράτους του.                                           Η οικονομική αφαίμαξη θα τον οδηγήσει σε αλλαγή σχεδίων. Έτσι θα αλλάξει στρατηγική επιχειρώντας να υποτάξει την ανατολική αυτοκρατορία με όπλο τα συνοικέσια…

Αρχικά θα προτείνει στην Ειρήνη συνοικέσιο ανάμεσα στην κόρη του και τον αυτοκράτορα υιό της  Κωνσταντίνο τον ΣΤ και μετά την αποτυχία αυτού με συνοικέσιο ανάμεσα στον ίδιο και την αυτοκράτειρα Ειρήνη.

Όμως τις προσπάθειες του παρακολουθούσε με ανησυχία η βυζαντινή αριστοκρατία.                    Έτσι όταν έκριναν ότι υπάρχει περίπτωση να γίνουν πραγματικότητα προχώρησαν σε κίνημα το 802 , με το οποίο θα εκδιώξουν την Ειρήνη και στη θέση της θα στέψουν νέο αυτοκράτορα τον Νικηφόρο Α’ έως τότε γενικό λογοθέτη του κράτους (καθήκοντα που αντιστοιχούσαν σε αυτά του σημερινού υπουργού των οικονομικών).

Η επιτυχία του κινήματος αυτού θα βάλει τελεία και στις φιλοδοξίες του Καρλομάγνου προς ανατολάς…

Ο θάνατος του Καρλομάγνου το 814 θα είναι και η ουσιαστική αρχή για την διάσπαση του κράτους του που θα οριστικοποιηθεί το 843 με την συνθήκη του Βερντέν.

Με την συνθήκη αυτή οι τρεις εγγονοί του θα μοιραστούνε την αυτοκρατορία του, με τον Λοθάριο να γίνεται κύριος της σημερινής Βόρειας Ιταλίας , τον Λουδοβίκο τον Γερμανικό που αποκτούσε τα εδάφη ανατολικά του Ρήνου ποταμού και τον Κάρολο τον Φαλακρό που διατηρούσε τα εδάφη που βρισκόντουσαν δυτικά του Ρήνου, βάζοντας έτσι τις βάσεις για τον σχηματισμό των τριών σημερινών κρατών της Γερμανίας της Γαλλίας και της Ιταλίας.

 

( Η συνθήκη του Βερντέν)