Διαβάστε την τεχνική έκθεση επιπτώσεων για τα επερχόμενα έργα στο Δήμο μας

ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ τις ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

ΤΩΝ ΥΠΟ ΑΔΕΙΟΔΟΤΗΣΗ ΕΡΓΩΝ της ΜΕΛΕΤΗΣ

«Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την Τροποποίηση των Εγκεκριμένων Περιβαλλοντικών oρων (ΚΥΑ 126119/8.2.2007), του τμήματος Μεταμόρφωση- Υλίκη του αυτοκινητόδρομου ΠΑΘΕ όπως τροποποιήθηκε, ΑΝΑΝΕΩΘΗΚΕ ΚΑΙ ΙΣΧΥΕΙ ωσ προΣ το σχεδιασμό, κατασκευή και λειτουργία του Α/Κ Βαρυμπόμπης ΜΕ την προσθήκη ΠΡΟΣΩΡΙΝΩΝ νέων έργων στον κόμβο των οδών Ελαιών – Ερμιόνης, στην περιοχή Αδάμες του Δήμου Κηφισιάς»

ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Το τμήμα Α/Κ Καλυφτάκη – Α/Κ Αγ. Στεφάνου του αυτοκινητοδρόμου Αθηνών – Θεσσαλονίκης περιλαμβάνει:

• Την ανακατασκευή του Α/Κ Καλυφτάκη
• Την κατασκευή του Α/Κ Ιλισίων
• Την ανακατασκευή του Α/Κ Βαρυμπόμπης και λειτουργία παράπλευρων διοδίων
• Την ανακατασκευή του Α/Κ Αγ. Στεφάνου και λειτουργία παράπλευρων διοδίων

Με το με α.π. Φ4/6236/16.08.2018 έγγραφο του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών με Θέμα: «Σύμπλεγμα Ανισόπεδων Κόμβων Καλυφτάκη και Βαρυμπόμπης», γνωστοποιήθηκαν στη «Νέα Οδός Α.Ε.»  (παραχωρησιούχο)  τα εξής:

• Με βάση τον ισχύοντα σχεδιασμό του Α/Κ Καλυφτάκη, προβλέπεται η κατασκευή του Α/Κ και η σύνδεσή του με τη Λεωφόρο Κύμης. Η κατασκευή του υπόψη κόμβου προϋποθέτει αφενός την τροποποίηση του εγκεκριμένου πολεοδομικού σχεδίου της περιοχής, ώστε οι προς απαλλοτρίωση εκτάσεις να τεθούν εκτός οργανωμένης δόμησης, και αφετέρου την κήρυξη και συντέλεση των αναγκαίων απαλλοτριώσεων, αφού παρεμβληθεί ενδιάμεσα ο δικαστικός καθορισμός των αποζημιώσεων.
• Η κατασκευή του υπόψη Α/Κ θα ήταν βέλτιστο τεχνικά να περιληφθεί στο έργο ολοκλήρωσης της επέκτασης της Λεωφόρου Κύμης, ώστε η κατασκευή του να μελετηθεί λαμβανομένου υπόψη του συνόλου των κυκλοφοριακών, υδραυλικών και λοιπών έργων που απαιτούνται για την άρτια λειτουργία του.
• Η εν λόγω επιλογή και μέχρι την μελλοντική ολοκλήρωση της επέκτασης της Λ. Κύμης, θα επηρεάσει δυσμενώς κατά το μεσοδιάστημα το μοντέλο μετακινήσεων, δημιουργώντας κυκλοφοριακά προβλήματα όχι μόνο στην περιοχή του υπόψη Κόμβου αλλά κυρίως σε αυτήν του ευρισκόμενου σε πολύ μικρή απόσταση (και συνεπώς επηρεαζόμενου κυκλοφοριακά) Α/Κ Βαρυμπόμπης, καθιστώντας αναγκαίες ορισμένες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των οποίων θα πρέπει να υπάρξουν συγκεκριμένες προτάσεις εκ μέρους του Παραχωρησιούχου.

Με βάση το παραπάνω έγγραφο η «Νέα Οδός Α.Ε.»  τροποποίησε τον σχεδιασμό του συμπλέγματος των Ανισόπεδων Κόμβων Καλυφτάκη και Βαρυμπόμπης, που έγινε αποδεκτός από τον φορέα του έργου (ΕΥΔΕ – ΚΣΕΣΠ) με το α.π. Φ1/6784/14.09.18 έγγραφό του

Ο εν λόγω σχεδιασμός ενσωματώθηκε στην από 10.04.2019 Συμπληρωματική Συμφωνία μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου, Παραχωρησιούχου και Κατασκευαστή η οποία συμπληρώνει και τροποποιεί την από 22-12-2017 Συμφωνία Ολοκλήρωσης Περιόδου Τ1 της Σύμβασης Παραχώρησης και περιλαμβάνει εξαίρεση της κατασκευής του Α/Κ Καλυφτάκη από τις Κατασκευές της Σύμβασης Παραχώρησης, προσθήκη κατασκευής ειδικής κυκλοφοριακής ρύθμισης επί της οδού Ελαιών, τροποποίηση της διάταξης του Α/Κ Βαρυμπόμπης για την Α’ Φάση κατασκευών.

Στον τροποποιημένο σχεδιασμό δεν συμπεριλαμβάνεται η κατασκευή του Α/Κ Ιλισίων, που αποτελεί πάγιο αίτημα του Δήμου Κηφισιάς.

ΠΕΡΙΦΡΑΦΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ

Τα έργα του Α/Κ Βαρυμπόμπης χωροθετούνται εντός των διοικητικών ορίων της Δ.Ε. Ν. Ερυθραίας και τα προσωρινά νέα έργα του κόμβου Ελαιών και Ερμιόνης εντός της Δ.Ε. Κηφισιάς του Δ. Κηφισιάς. Μικρό τμήμα της περιοχής μελέτης στην περιοχή του Α/Κ Βαρυμπόμπης εμπίπτει εντός των διοικητικών ορίων του Δ. Αχαρνών.

Εικόνα 1: Περιοχή μελέτης των έργων

Η προτεινόμενη Λύση του Α.Κ. Βαρυμπόμπης είναι μορφής ρόμβου με εκατέρωθεν ισόπεδους κόμβους προς Ν. Ερυθραία (Τατοΐου – Αγ. Σαράντα) και Βαρυμπόμπη (Αριστερός Παράπλευρος & οδός προς Βαρυμπόμπη). Το έργο περιλαμβάνει:

• Έργα επί της Εθνικής Οδού περί τα 500μ
• Ράμπες εξόδου από Λαμία και εισόδου προς Λαμία
• Ράμπα εξόδου από Αθήνα και ράμπα εισόδου προς Αθήνα (με εγκατάσταση σταθμών διοδίων)
• Καθαίρεση υφιστάμενου τεχνικού (γέφυρας) και κατασκευή νέου
• Κάθετη Οδός (Βαρυμπόμπη – Ν. Ερυθραία)
• Δύο κυκλικούς κόμβους Βαρυμπόμπης και Τατοΐου – Αγ. Σαράντα.
• Χώρο στάθμευσης παρά τον Αριστερό Παράπλευρο 1 που είναι ίδιος με αυτόν της αδειοδοτημένης λύσης.
• Προσωρινά έργα στον κόμβο των οδών Ελαιών και Ερμιόνης

Προσωρινά έργα στον κόμβο των οδών Ελαιών και Ερμιόνης

Κατά τη φάση κατασκευής του ΑΚ Βαρυμπόμπης προβλέπονται προσωρινά νέα έργα στον κόμβο των οδών Ελαιών και Ερμιόνης στην περιοχή Αδάμες – Γράμμος- Φοίνιξ του Δ.Κηφισιάς.

Τα έργα που προβλέπονται για την υλοποίηση της προτεινόμενης κυκλοφοριακής διευθέτησης είναι:

• Διαμόρφωση ισόπεδου κυκλικού κόμβου στο δυτικό τμήμα της οδού Ελαιών
• Ανακατασκευή των υφιστάμενων παράπλευρων της Εθνικής Οδού και της οδού Ελαιών
• Διαμόρφωση ισόπεδου φωτοσηματοδοτούμενου κόμβου στην συμβολή του Δεξιού Κλάδου της οδού Ελαιών με τον αριστερό παράπλευρο της Εθνικής Οδού.
• Διαμόρφωση λωρίδας επιτάχυνσης μήκους 250m περίπου, στην δεξιά οριογραμμή του δυτικού κλάδου της Εθνικής Οδού. Η υλοποίηση της ως άνω λωρίδας προϋποθέτει ανακατασκευή της οριογραμμής του αυτοκινητόδρομου σε μήκος ~90m

Εικόνα 2: Προσωρινά έργα κόμβου των οδών Ελαιών και Ερμιόνης

ΜΕΛΕΤΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

Α/Κ ΚΗΦΙΣΙΑΣ, Α/Κ ΚΑΙ ΠΛΕΥΡΙΚΑ ΔΙΟΔΙΑ ΒΑΡΥΜΠΟΜΠΗΣ–ΑΓ. ΣΤΕΦΑΝΟΥ

Η Μελέτη Κυκλοφοριακών Επιπτώσεων (ΜΚΕ), που συντάχθηκε στο πλαίσιο της Μελέτης Περιβαλλοντικών επιπτώσεων για την τροποποίηση των περιβαλλοντικών όρων για την κατασκευή του τμήματος Α/Κ Καλυφτάκη – Α/κ Αγ. Στεφάνου του αυτοκινητοδρόμου Αθηνών – Θεσσαλονίκης, εξετάζει τις κυκλοφοριακές επιπτώσεις κατά τη Φάση Κατασκευής των Έργων. Ως εκ τούτου η εν λόγω Μ.Π.Ε. καθίσταται ελλιπής καθώς δεν ενσωματώνει την απαραίτητη Μελέτη Κυκλοφοριακών Επιπτώσεων (ΜΚΕ) κατά τη Φάση Λειτουργίας, που θα προκύψει μετά τις υπο αδειοδότηση τροποποιήσεις του Α/Κ Βαρυμπόμπης.

Συγκεκριμένα κατά τη φάση κατασκευής του έργου εξετάζονται οι κυκλοφοριακές επιπτώσεις λόγω:

1. Της διακοπής της λειτουργίας της γέφυρας Α/Κ Βαρυμπόμπης με διατήρηση της λειτουργίας των ραμπών εισόδου και εξόδου ανά κατεύθυνση
2. Της διαμόρφωσης εισόδου στον αυτοκινητόδρομο, στην κατεύθυνση προς Αθήνα, στο ύψος της οδού Ελαιών/ Ερμιόνης στις Αδάμες, με παράλληλη διαμόρφωση κυκλικού κόμβου επί της οδού Ερμιόνης
3. Της επαναρρύθμισης της κυκλοφορίας στον Α/Κ Καλυφτάκη, ώστε να επιτρέπεται η αριστερή στροφή επί της γέφυρας Καλυφτάκη, από την ράμπα εξόδου από τον αυτοκινητόδρομο (κατεύθυνση προς Αθήνα) προς την οδό Καλυφτάκη.

Η ΜΚΕ αναφέρει ότι κατά η φάση κατασκευής εκτιμάται ότι θα έχει σχετικά περιορισμένη επίπτωση στις κυκλοφοριακές συνθήκες της περιοχής. Αναφέρει ότι «Η πρόσβαση στην προσωρινή είσοδο (στο ύψος των Αδαμών, μέσω της Ελαιών/ Ερμιόνης) απαιτεί τη χρήση του τοπικού δικτύου της περιοχής μελέτης (το οποίο έχει φτωχότερα γεωμετρικά και κυκλοφοριακά χαρακτηριστικά, καθώς και αυξημένη εμπορική δραστηριότητα) και μεγαλύτερες περιπορείες. Ως εκ τούτου, είναι σαφές ότι θα υπάρξει κάποια επιβάρυνση».

Η ΜΚΕ παρουσιάζει ασάφειες και ελλείψεις. Δεν γίνεται καμία αναφορά στις παραδοχές που υιοθετήθηκαν για τη διαμόρφωση του συνθετικού πίνακα προέλευσης – προορισμού κατά τη φάση κατασκευής. Από τους χάρτες που συνοδεύουν τη ΜΚΕ προκύπτει ότι οι οδοί του τοπικού δικτύου που επηρεάζονται από τη φάση κατασκευής, παρουσιάζουν πολύ μεγάλους φόρτους. Πιο συγκεκριμένα, κατά την πρωινή αιχμή τα οδικά τμήματα που παρουσιάζουν σημαντική αύξηση στους κυκλοφοριακούς τους φόρτους είναι:

• Η οδός Ευρυμάνθου (κατεύθυνση προς την Κ.Δ της οδού Τροιζηνίας). Ο κυκλοφοριακός φόρτος αυξάνεται κατά 268,4%, από 171 ΜΕΑ/ ώρα το 2020, χωρίς το έργο, θα φτάσει στη φάση κατασκευής τα 630 ΜΕΑ/ ώρα.
• Η οδός Τροιζηνίας (κατεύθυνση προς Αδάμες). Ο κυκλοφοριακός φόρτος αυξάνεται 237,8%, από 394 ΜΕΑ/ ώρα το 2020, χωρίς το έργο, θα φτάσει στη φάση κατασκευής τα 331 ΜΕΑ/ ώρα. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Κάτω διάβαση της οδού Τροιζηνίας έχει πτωχά γεωμετρικά χαρακτηριστικά και παρουσιάζει πολλά λειτουργικά προβλήματα.
• Το τμήμα του δυτικού παράδρομου, από Αχαΐας έως Ερμιόνης. Ο κυκλοφοριακός φόρτος αυξάνεται κατά 164,4%, από 431 ΜΕΑ/ ώρα το 2020, χωρίς το έργο, θα φτάσει στη φάση κατασκευής τα 121 ΜΕΑ/ ώρα.
• Η οδός Καλυφτάκη (κατεύθυνση προς Λύρα). Ο κυκλοφοριακός φόρτος περίπου διπλασιάζεται, από 607 ΜΕΑ/ ώρα το 2020, χωρίς το έργο, θα φτάσει στη φάση κατασκευής τα 013 ΜΕΑ/ ώρα. Σημειώνεται, ότι η οδός Καλυφτάκη, ενώ χαρακτηρίζεται ως οδική αρτηρία στην ΜΚΕ, στην πραγματικότητα έχει γεωμετρικά χαρακτηριστικά τοπικής οδού. Παρουσιάζει ελλιπή διατομή, στο μεγαλύτερο τμήμα δεν υπάρχουν πεζοδρόμια. Επιπροσθέτως, η σύνδεσή της με την οδό Λύρα (συλλεκτήρια οδός) είναι στην υφιστάμενη κατάσταση προβληματική. Με την αναμενόμενη αύξηση του κυκλοφοριακού φόρτου τα προβλήματα θα ενταθούν.
• Η οδός Λύρα, θα δεχθεί ένα σημαντικό κυκλοφοριακό φόρτο, αφού αποτελεί συνδετήρια οδό και εκεί θα καταλήγουν τα οχήματα που θα πραγματοποιούν την αριστερή στροφή επί της γέφυρας Καλυφτάκη (από την ράμπα εξόδου από τον αυτοκινητόδρομο με κατεύθυνση προς Αθήνα) για να διαχυθούν στη συνέχεια στο υπόλοιπο τοπικό δίκτυο της περιοχής, με αποτέλεσμα να το φορτίσουν σημαντικά.
• Ο προτεινόμενος κυκλικός κόμβος της οδού Ερμιόνης. Στον κόμβο θα εισέρχονται, σύμφωνα με την ΜΚΕ 588 ΜΕΑ/ ώρα κατά τη φάση κατασκευής (1.102 ΜΕΑ/ ώρα από την Ελαιών, 1.121ΜΕΑ/ ώρα από τον παράδρομο και  365 ΜΕΑ / ώρα από την Ερμιόνης), ενώ ο φόρτος της οδού Ερμιόνης στην περιοχή που προβλέπεται ο κυκλικός κόμβος, χωρίς το έργο το 2020, είναι 928 ΜΕΑ/ ώρα. Η χωρίς το έργο κυκλοφορία των 928 ΜΕΑ/ ώρα είναι, σε πολύ μεγάλο ποσοστό, υπερτοπική κυκλοφορία, που επιβαρύνει την περιοχή κατοικίας των Αδαμών μετά την –από το έτος 2004- κατάργηση της σηματοδοτούμενης αριστερής στροφής από Ιλισίων προς τον αυτοκινητόδρομο, με κατεύθυνση προς Αθήνα. Υπολογίζεται ότι περίπου 1.800 ΜΕΑ/ ώρα θα εισέρχονται στον αυτοκινητόδρομο μέσω του προτεινόμενου ισόπεδου φωτοσηματοδοτούμενου κόμβου (κρίνεται ως επικίνδυνη ρύθμιση/ διάταξη) στη συμβολή του Δεξιού Κλάδου της  Ελαιών με τον αριστερό παράπλευρο της Εθνικής Οδού. Η λειτουργία του φωτεινού σηματοδότη εκτιμάται ότι θα επιφέρει σημαντικές καθυστερήσεις και θα δημιουργήσει ουρά μεγάλου μήκους επί του Δεξιού Κλάδου της Ελαιών, που θα επεκτείνεται και στον προτεινόμενο κυκλικό κόμβο. Οι καθυστερήσεις στον προτεινόμενο κυκλικό κόμβο αναμένεται να επηρεάσουν τη λειτουργία τόσο της οδού Ελαιών όσο και του υφιστάμενου κυκλικού κόμβου στην Ιλισίων/ Ελαιών, δημιουργώντας έντονα κυκλοφοριακά προβλήματα καθώς και σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Εικόνα 3: Προσομοιωμένοι ωριαίοι φόρτοι – Πρωινής Αιχμής – Σενάριο χωρίς Έργα 2020

Εικόνα 4: Προσομοιωμένοι ωριαίοι φόρτοι – Πρωινής Αιχμής – Φάση Κατασκευής 2020

Με τη λειτουργία των προτεινόμενων προσωρινών έργων, σημαντικό ποσοστό των χρηστών του οδικού δικτύου θα επιλέξει εναλλακτικές διαδρομές μέσω του τοπικού δικτύου για να μετακινηθεί, με συνέπεια τη φόρτιση της περιοχής κατοικίας, την αύξηση του χρόνου μετακίνησης και ότι αυτό συνεπάγεται (αύξηση του θορύβου και των ατμοσφαιρικών ρύπων). Η χρήση του τοπικού δικτύου από μεγάλο αριθμό χρηστών αυξάνει επίσης τον κίνδυνο ατυχημάτων, λόγω των συχνών διασταυρώσεων.

Μέρος των παραπάνω προβλημάτων θα είχε αντιμετωπιστεί, αν είχε κατασκευασθεί πρώτα ο Α/Κ της Ιλισίων (flyover). Το flyover θα εξυπηρετούσε την είσοδο στον αυτοκινητόδρομο (κατεύθυνση προς Αθήνα) και συνεπώς δεν θα ήταν απαραίτητα τα προτεινόμενα προσωρινά έργα στον Κόμβο Ελαιών και Ερμιόνης.

Τονίζεται τέλος ότι εκκρεμεί Αίτηση Ακύρωσης του Δήμου Κηφισιάς στο Συμβούλιο της Επικρατείας για την ακύρωση:

1. Της υπ’ αριθμ. πρωτ. οικ. 1170/16.01.2018 απόφασης του Αναπληρωτή Περιβάλλοντος και Ενέργειας με θέμα «Τροποποίηση των περιβαλλοντικών όρων του Τμήματος Μεταμόρφωση – Υλίκη του αυτοκινητοδρόμου ΠΑΘΕ, ως προς τους ανισόπεδους κόμβους Κηφισιάς και Βαρυμπόμπης, καθώς και ως προς την προσθήκη πλευρικών διοδίων Αγίου Στεφάνου και Βαρυμπόμπης», ειδικώς ως προς τους Ανισόπεδους Κόμβους (Α/Κ) Βαρυμπόμπης και Αγίου Στεφάνου και την προσθήκη διοδίων, και
2. Κάθε άλλης συναφούς πράξης ή παράλειψης της Διοίκησης.

Συμπερασματικά και καθώς:

1. Στον τροποποιημένο σχεδιασμό δεν συμπεριλαμβάνεται η κατασκευή του Α/Κ Ιλισίων, που θα εξυπηρετήσει τη ζήτηση αριστερής στροφής από Ιλισίων προς ΠΑΘΕ/ Αθήνα (όπως έως το 2004 συνέβαινε ισόπεδα, με σηματοδότηση) και θα αποφορτίσει την Κάτω Διάβαση Ελαιών-Ερμιόνης από την υπερτοπική κυκλοφορία. Η κατασκευή του Α/Κ Ιλισίων αποτελεί πάγιο αίτημα του Δήμου Κηφισιάς και υπάρχει διαχρονικά από το έτος 2003 ρητή δέσμευση της Πολιτείας για την κατασκευή του.
2. Επισημαίνεται πως αν είχε κατασκευασθεί πρώτα ο Α/Κ της Ιλισίων (flyover) δεν θα χρειάζονταν προσωρινά νέα έργα στον κόμβο των οδών Ελαιών και Ερμιόνης, στην περιοχή Αδάμες – Γράμμος- Φοίνιξ του Δ.Κηφισιάς και δεν θα προέκυπταν τα συνεπακόλουθα πολύ σοβαρά κυκλοφοριακά και περιβαλλοντικά προβλήματα σε αυτές τις περιοχές κατοικίας.
3. Η Μελέτη Κυκλοφοριακών Επιπτώσεων (ΜΚΕ), που συντάχθηκε στο πλαίσιο της Μελέτης Περιβαλλοντικών επιπτώσεων για την τροποποίηση των περιβαλλοντικών όρων για την κατασκευή του τμήματος Α/Κ Καλυφτάκη – Α/κ Αγ. Στεφάνου του αυτοκινητοδρόμου Αθηνών – Θεσσαλονίκης, εξετάζει τις κυκλοφοριακές επιπτώσεις κατά τη Φάση Κατασκευής των Έργων. Ως εκ τούτου η εν λόγω Μ.Π.Ε. καθίσταται ελλιπής καθώς δεν ενσωματώνει την απαραίτητη Μελέτη Κυκλοφοριακών Επιπτώσεων (ΜΚΕ) κατά τη Φάση Λειτουργίας, που θα προκύψει μετά τις υπο αδειοδότηση τροποποιήσεις του Α/Κ Βαρυμπόμπης.
4. Η ΜΚΕ παρουσιάζει ασάφειες και ελλείψεις καθώς δεν γίνεται καμία αναφορά στις παραδοχές που υιοθετήθηκαν για τη διαμόρφωση του συνθετικού πίνακα προέλευσης – προορισμού κατά τη φάση κατασκευής.
5. Η υπερβολική αύξηση των κυκλοφοριακών φόρτων, λόγω της εξυπηρέτησης εκτρεπόμενης ή/ και υπερτοπικής κυκλοφορίας, κατά το χρονικό διάστημα της κατασκευής (εξαιρετικά αισιόδοξη εκτίμηση το 1 έτος), στα οδικά τμήματα των περιοχών κατοικίας, θα υποβαθμίσει το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής σε μη αποδεκτό βαθμό.
6. Εκκρεμεί Αίτηση Ακύρωσης του Δήμου Κηφισιάς στο Συμβούλιο της Επικρατείας

καταλήγουμε πως η εισήγηση της εν λόγω Μ.Π.Ε. για την έκδοση των σχετικών περιβαλλοντικών όρων δεν είναι επαρκώς τεκμηριωμένη.