Το άσωτο κράτος πρόνοιας θα έπρεπε να πτωχεύει κατ’ επανάληψη· και όμως επιβιώνει διαρκώς. Το μυστικό είναι πως συντηρείται από την ελληνική οικογένεια.
Η ελληνική οικογένεια ανέκαθεν πολυμήχανη, προσαρμοστική, ιδιότυπη οικονομική κοινοπραξία και απίστευτα εργατική, όταν δραστηριοποιείται στον ιδιωτικό τομέα, πάντα κάτι αφήνει στον κρατικό κορβανά, (ακόμη και φοροδιαφεύγοντας) και πάντα κάτι του δανείζει.
Είναι αυτή που τρέφει το άσωτο κράτος και συμπληρώνει την ανεπαρκή κοινωνική πρόνοια: περιθάλποντας ανήμπορους γέροντες γονείς, μορφώνοντας και ταΐζοντας άνεργα τέκνα, παρέχοντάς τους το κεφάλαιο για να ξεκινήσουν μια μικροεπιχείρηση ή εξασφαλίζοντάς τους μια δουλειά στην ήδη υπάρχουσα (και εναπομένουσα) ή στο Δημόσιο, κλείνοντας έτσι τον φαύλο κύκλο.
Και ενώ η οικογένεια κυριαρχείται από ανδρικές μορφές, ιδέες και πράξεις, κρύβει εντός της τις γυναίκες· την εργασία τους, τις σιωπές και τις επιθυμίες τους· τις σκέψεις, τις απόψεις και τις επιρροές τους· τις πράξεις τους, που συνήθως περνούν απαρατήρητες και θεωρούνται ασήμαντες.
Ο σκοπός και ο ρόλος της γυναίκας παγιδεύεται μέσα σε αυθαίρετες ιδεοληψίες και προκαταλήψεις, που απέχουν πολύ από την αληθινή εικόνα της μάνας, της συζύγου, της αδελφής, της συντρόφου, της κόρης από την Αρχαία Ελλάδα, την Επανάσταση του ‘ 21 μέχρι τις μέρες μας.
Προικισμένη με την ιερή γονιμότητα, την αξιοσύνη, τη γενναιότητα και την αφοσίωση στην οικογένεια παραμένει διαχρονικός πυλώνας και φορέας διαιώνισης του Γένους μας.
Η συμβολή της γυναίκας στην οικονομία ή η παρουσία της στην πολιτική δεν προσελκύουν κανέναν ιδιαιτέρως. Η γυναικεία εργασία, αγνοείται από τις κλασικές στατιστικές για την οικονομία, αλλά και εκείνες που αφορούν την παραοικονομία. Η οικιακή εργασία δεν αποτιμάται αλλά ούτε και η επαγγελματική π.χ η συνεισφορά των συζύγων βιοτεχνών του αιώνα μας, ή αυτής των αγροτισσών.
Σε πόσες άραγε πτωχεύσεις θα είχε οδηγηθεί το ελληνικό κράτος πρόνοιας χωρίς τις θυγατέρες που γηροκομούν, τις γιαγιάδες που ανατρέφουν, τις μητέρες που διδάσκουν, περιθάλπουν, νουθετούν, υπηρετούν; Πώς θα μπορούσε να αποτιμηθεί η καθημερινή μάχη της γυναίκας της διπλανής πόρτας που ως μονογονέας, που αγόγγυστα μεριμνά για την επιβίωση και την προστασία της οικογενείας της;
Η δυναμική της ελληνικής οικογένειας, συναντάται και στο φαινόμενο της «οικογενειοκρατίας» στη πολιτική σκηνή, αλλοτριώνοντας έτσι το κράτος δικαίου. Συχνά εγκλωβιζόμαστε σε κοινότοπες ιδεοληψίες για το πατριαρχικό μοντέλο χωρίς να γνωρίζουμε τι σημαίνει στις ημέρες μας η λέξη «πατριαρχία», τι σήμαινε στο παρελθόν· ούτε πώς εκάστοτε αντιλαμβάνονταν την πατριαρχία οι σιωπηρές γυναίκες, πώς προσαρμόζονταν σε αυτήν, πώς την εκμεταλλεύονταν, πώς την υπέμεναν, την απέρριπταν, την υπονόμευαν· ή την αντέστρεφαν επιδέξια σε ένα είδος ανομολόγητης μητριαρχίας, έμμεσης, μερικής, παροδικής ή μόνιμης.
Σύμφωνα με την μαρξιστική θεώρηση στην αυγή του αιώνα μας εξεγέρθηκαν οι αστές κυρίες και όχι οι αγρότισσες. Εξεγέρθηκαν και ζητούσαν την ψήφο, που οι άνδρες είχαν έναν αιώνα νωρίτερα από εκείνες. Από την μαρξιστική μονομέρεια οδηγούμαστε σε άλλες θεωρητικές βάσεις, ευρύτερες: στην ανθρωπολογία, στον Φρόιντ, στη σημειολογία, στην ιστορία της τέχνης και του σώματος, στον Φουκώ.
Το φύλο, θήλυ ή άρρεν, δεν σημαίνει το ίδιο ακριβώς σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης, σε όλους τους πολιτισμούς, σε όλες τις εποχές. Το φύλο δεν ορίζεται μόνο βιολογικά, από τα χαρακτηριστικά του σώματος. Ορίζεται και συμβολικά, από το νόημα που προσδίνει στο σώμα (και στο φύλο) ο κάθε πολιτισμός, το κάθε σύστημα αξιών, η κάθε ηθική, η κάθε θρησκεία.
Ίσως είναι καιρός λοιπόν να αφουγκραστούμε περισσότερο τους ψιθύρους της μισής ανθρωπότητας. Τις αγωνίες των γυναικών, τα επιτεύγματα τους στο χώρο των επιστημών, της κοινωνίας, του πολιτισμού, τις ιδέες, τις νοοτροπίες τους . Ίσως είναι καιρός για το άλμα από τη μαχητική και άνομβρη πλέον διεκδίκηση των όποιων αιτημάτων μας, στην ομαλή εξισορρόπηση χωρίς κραυγές και υστερικούς αλαλαγμούς. Ίσως είναι καιρός να τιμήσουμε την γυναίκα στην βάση που τις αξίζει πραγματικά και να την προστατεύσουμε από την εμπορευματοποίηση και τον ευτελισμό της μέσα από δήθεν πρότυπα και καθοδηγούμενους εορτασμούς.
Σοφία Μαξούρη
Σύμβουλος επιχειρήσεων – Στέλεχος ΝΕΑ ΔΕΞΙΑ
