Πολλές φορές το απλό είναι άκρως αποτελεσματικό. Ο δείκτης της Claudia Sahm, πρώην οικονομολόγου της κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ, μπορεί να προβλέψει την ύφεση με μεγάλη ακρίβεια, παρά το γεγονός ότι χρησιμοποιεί μόνο μια σειρά δεδομένων, τη δημοσιευμένη ανεργία των ΗΠΑ! Τουλάχιστον αυτό έχει κάνει σε ΟΛΕΣ τις υφέσεις από το 1970 μέχρι και σήμερα! Λέτε τώρα να κάνει λάθος;
Καταρχάς θα ξεκινήσουμε από κάτι πιο γνωστό, όπου έχουμε αναφερθεί και στο παρελθόν, την καμπύλη αποδόσεων των ομολόγων των ΗΠΑ. Πιο συγκεκριμένα, η καμπύλη αποδόσεων, δηλαδή η διαφορά μεταξύ των επιτοκίων των μακροπρόθεσμων (10 ετών) και βραχυπρόθεσμων (2 ετών) κρατικών ομολόγων συνήθως έχει ανοδική κλίση, επειδή οι επενδυτές απαιτούν ένα ασφάλιστρο για να δεσμεύουν τα χρήματά τους για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Όταν αντιστρέφεται, τα μακροπρόθεσμα επιτόκια είναι χαμηλότερα από τα βραχυπρόθεσμα, προδίδοντας έτσι μια ανισορροπία στην αγορά των ομολόγων. Οι εμπλεκόμενοι γνωρίζουν ότι αυτό είναι θέμα χρόνου να διορθωθεί, χωρίς να είναι σε θέση να γνωρίζουν το πότε.
Η προβλεπτική ικανότητα της παραπάνω ανισορροπίας είναι ικανοποιητική στην πρόβλεψη μιας επερχόμενης ύφεσης. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι σε όλες τις υφέσεις έχει προηγηθεί αντιστροφή της καμπύλης απόδοσης, ενώ όλες οι αντιστροφές καμπύλης απόδοσης δεν ακολουθούνται από υφέσεις! Ξαναδιαβάζουμε την παραπάνω πρόταση!
Αφήνοντας στο πίσω μέρος του μυαλού μας την αντιστροφή της καμπύλης που έχει περιοριστεί πλέον σε μόλις 9 μονάδες βάσης έναντι άνω των 100 μονάδων βάσης όπου είχε φτάσει, θα ερευνήσουμε έναν άλλο δείκτη που μέχρι σήμερα έχει προβλέψει όλες τις υφέσεις από το 1970 και ύστερα χωρίς να χάσει καμία. Δεν είναι άλλος από τον κανόνα Sahm.
Ο κανόνας της Sahm δεν σχεδιάστηκε για να προβλέπει την ύφεση αλλά να χρησιμεύσει ως έγκαιρη ένδειξη ότι μια ύφεση είναι ήδη σε εξέλιξη και η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα πρέπει να κινηθεί γρήγορα για να περιορίσει το βάθος αυτής της ύφεσης. Όπως είναι γνωστό, ύφεση είναι μια διαδικασία όπου ουσιαστικά πρώτα περικόπτονται οι επιχειρηματικές δαπάνες και στη συνέχεια οι καταναλωτικές, με αποτέλεσμα να φανεί η αρνητική μεταβολή του ΑΕΠ για δύο συνεχόμενα τρίμηνα καθώς και η υψηλή ανεργία.
Η Claudia Sahm κατέληξε ότι μια ύφεση είναι πιθανώς σε εξέλιξη εάν το μέσο τριμηνιαίο ποσοστό ανεργίας έχει αυξηθεί περισσότερο από 0,5% από το χαμηλό των τελευταίων 12 μηνών. Επέλεξε τους τελευταίους τρεις μήνες για να μην έχει τον θόρυβο των μηνιαίων στοιχείων από τη μία και το 0,5%, διότι όταν έτρεξε το μοντέλο λειτούργησε απίστευτα καλά στο παρελθόν! Έτσι καθιερώθηκε ο δείκτης και η κεντρική τράπεζα του St Louis το παρέχει αυτό σε πραγματικό χρόνο!
Η πρώτη φορά που σημείωσε νούμερο μεγαλύτερο του 0,5% και συγκεκριμένα 0,53% ήταν μετά τα νούμερα της Παρασκευής 2 Αυγούστου 2024, όταν η ανεργία για τις ΗΠΑ άγγιξε το 4,3%. Σαφέστατα κανένας δείκτης δεν είναι πανάκεια!
Τι ήταν όμως αυτό που προκάλεσε την αύξηση του ποσοστού της ανεργίας; Η αλήθεια είναι ότι ένας βασικός λόγος που αυξήθηκε ο δείκτης δεν ήταν οι απολύσεις που συνήθως αυξάνουν στις υφέσεις και μεγεθύνουν την ανεργία, αλλά η δυσανάλογη αύξηση των εργατικού δυναμικού σε σχέση με τις κενές θέσεις εργασίας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την εκτόξευση του ποσοστού της ανεργίας στις ΗΠΑ.
Καταλήγοντας, η ουσία παραμένει μία. Στο παρελθόν η σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής οδήγησε στην αρχή σε σταδιακή αύξηση του ποσοστού της ανεργίας και στη συνέχεια έγινε η εκτίναξη, αφού ωστόσο είχε ήδη αρχίσει να φαίνεται η ύφεση στην αμερικανική οικονομία.
Για την ώρα δεν βρισκόμαστε σε αυτή τη φάση, ωστόσο έχουμε ένα πρώτο σημάδι για την εξασθένηση της αγοράς εργασίας, που ήταν αναμενόμενο μετά την κάθετη αύξηση των επιτοκίων το περασμένο έτος. Αν θα δούμε ύφεση ή ήπια προσγείωση έχουμε ακόμη αρκετό δρόμο να διανύσουμε! Όμως μην ξεχνάτε την προειδοποίηση της Claudia Sahm!
Ο Δημοσθένης Τρίγγας είναι Πιστοποιημένος Αναλυτής Μετοχών & Αγοράς BETA Χρηματιστηριακή – dtrigas@beta.gr
