Η ΕΠΟΠΟΙΑ ΤΟΥ ΕΔΕΣ: ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 17-18 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1944 Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΜΕΝΙΝΑΣ
Η πετυχημένη συμμαχική απόβαση στην Νορμανδία τον Ιούνιο του 1944 , γέρνει οριστικά την πλάστιγγα υπέρ των συμμάχων. Τα νέα δεν αργούν να έρθουν και στα ελληνικά βουνά και ο ενθουσιασμός μεγαλώνει.
Όλο το καλοκαίρι του 1944 , οι δυνάμεις του ΕΔΕΣ στην Ήπειρο αλλά και στην περιοχή του Κιλκίς πραγματοποιούν επιθέσεις που αναγκάζουν τις γερμανικές δυνάμεις να περιοριστούν στις μεγάλες πόλεις, ενώ ήδη δυνάμεις του ΕΔΕΣ είχαν εισέλθει στην Παραμυθιά…
Από τις επιθέσεις αυτές ξεχωρίζει η μάχη και η κατάληψη του στρατηγικού κόμβου της Μενίνας , που βρισκόταν στον αμαξιτό δρόμο Ιωαννίνων – Ηγουμενίτσας.
Χαρακτηριστικά ο Κρις Γουντχάουζ σε έκθεση του 1945 προς την SOE Καίρου θα αναφέρει : “ Στην περιοχή ο Ζέρβας διεξήγε τρεις κυρίως σημαντικές επιχειρήσεις από τις οποίες η μία ξεχωρίζει ως το μεγαλύτερο πολεμικό επίτευγμα που είχε παρουσιάσει ανταρτική δύναμη στην Ελλάδα. Η πρώτη ήταν η επίθεση του Αυγούστου η προσβολή και η εξόντωση της γερμανικής φρουράς της Μενίνας , περάσματος που εξασφάλισε τον έλεγχο Ιωαννίνων- Ηγουμενίτσας“.
Ακριβώς λόγω της σημασίας του ο κόμβος αυτός φρουρείτο από δύναμη 250 γερμανών με αρκετά πυροβόλα και οπλοπολυβόλα συνεπικουρούμενη από δύναμη Τσάμηδων συνεργατών τους.
Η εκτέλεση της επιχείρησης ανατέθηκε στην Χ Μεραρχία του ΕΔΕΣ , με διοικητή τον Συνταγματάρχη Βασίλειο Καμάρα, την οποία ενίσχυσαν δύο επιπλέον μονάδες από άλλες περιοχές. Παράλληλα άλλες δυνάμεις θα εξασφάλιζαν την μη ενίσχυση εχθρικών δυνάμεων από Ιωάννινα και Ηγουμενίτσα.
Για την επίθεση αυτή ο Ζέρβας εξέδωσε δελτίο στρατιωτικής καταστάσεως με αριθμό πρωτοκόλλου 17.08.1944/ 12601. Η επίθεση ξεκίνησε τα ξημερώματα της 17ης Αυγούστου , με τις κατοχικές δυνάμεις να ανθίστανται σθεναρά και την μάχη να διαρκεί όλη μέρα. Κατά το βράδυ οι δυνάμεις του ΕΔΕΣ κατόρθωσαν τελικά να εξουδετερώσουν όλα τα γύρω εχθρικά σημεία στηρίξεως , περιορίζοντας τις κατοχικές δυνάμεις μέσα στο οχυρωμένο οίκημα της Μενίνας.
Το επόμενο πρωινό εξαπολύθηκε γενική επίθεση εναντίον του κεντρικού οικήματος , το οποίο κυριολεκτικά εκπόρθησαν κατά τις δύο το μεσημέρι , αναγκάζοντας τους εναπομείναντες γερμανούς να παραδοθούν. Εντωμεταξύ αντιμετωπίσθηκε με επιτυχία η απόπειρα ενίσχυσης της Μενίνας από γερμανική φάλαγγα αποτελούμενης από τουλάχιστον έξι αυτοκίνητα προερχόμενη από Ηγουμενίτσα.
Οι απώλειες και για τις δύο πλευρές ήταν σημαντικές. Σύμφωνα με τον Μιχάλη Μυριδάκη , οι Γερμανοί νεκροί ήταν 77, ενώ υπήρχαν δεκάδες τραυματίες και περίπου εκατό αιχμάλωτοι. Αλλά και οι δυνάμεις του ΕΔΕΣ είχαν 25 νεκρούς , μεταξύ των οποίων ήταν και ο Άγγλος Ταγματάρχης Δαυίδ Ένγκαρ Ουάλλας και 53 τραυματίες.
Για την επιτυχία αυτή αλλά και γενικότερα για την στάση του ΕΔΕΣ, το συμμαχικό αρχηγείο απέστειλε τηλεγράφημα αναφέροντας : “Α ι πρόσφαται επιτυχίες σας κατεπόνησαν τον εχθρόν και ημπόδισαν την υποχώρησιν του. Αι πολυάριθμαι απώλειαι , τας οποίας επροξενήσατε εις αυτόν παρακολουθούνται υφ΄ημών μετά μεγάλης ικανοποιήσεως. Συγχαρητήρια. Εξαίρετος . Εξακολουθήσατε πίεσιν ακαταπαύστως μέχρι τελικής ήττης Γερμανών “.
Αλλά τηλεγράφημα απέστειλε και ο Πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου αναφέροντας: “ Συγχαρητήρια δια τους εθνικούς σου αγώνας. Έχεις προσφέρει σημαντικάς υπηρεσίας στην Πατρίδα που θα σου αναγνωρίσει όχι μόνο η ιστορία αλλά και η σημερινή Κυβέρνησις Εθνικής Ενότητος. Γεια στο και καλή αντάμωση στην Ελεύθερη Πατρίδα. Η Ελλάς θα ζήση
ΠΑΠΑΝΔΡΈΟΥ ‘’.
