Είναι γνωστή η αύξηση των διαζυγίων στην Ελλάδα (στοιχεία και μέσα από τους Παιδικούς Σταθμούς του Δήμου ) .
Η διάσπαση της οικογένειας λόγω χωρισμού των γονέων είναι μια πολύ δύσκολη κι επώδυνη κατάσταση για όλα τα μέλη της οικογένειας, αλλά κυρίως για τα πιο ευάλωτα μέλη, δηλαδή τα παιδιά. Όταν μάλιστα υπάρχει έντονα συγκρουσιακό κλίμα ανάμεσα στους ενήλικες, αυτό μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών.
Αυτό που θα πρέπει να μας απασχολήσει είναι το θέμα της επιμέλειας των παιδιών ( κυρίως προσχολικής αλλά και σχολικής ηλικίας ) και του δικαιώματος επικοινωνίας.
Κατά τη ρύθμιση του δικαιώματος επικοινωνίας, το δικαστήριο μπορεί να επιβάλλει περιορισμούς στο δικαίωμα αυτό, εφόσον αυτοί κρίνονται αναγκαίοι χάριν προστασίας του τέκνου. Οι περιορισμοί αυτοί μπορούν να αναφέρονται στον τόπο, το χρόνο της επικοινωνίας, την παρουσία τρίτων προσώπων κατά τη διάρκειά της ή ακόμη να συνίστανται στη λήψη μέτρων που διαμορφώνουν την επικοινωνία με ειδικό τρόπο λόγω ειδικών περιστάσεων.
Υπάρχουν πολλές δικαστικές αποφάσεις που ορίζουν την παρουσία τρίτων προσώπων ( κυρίως κοινωνικοί λειτουργοί ) κατά τη διάρκεια της επικοινωνίας με το παιδί. Δυστυχώς σ΄ αυτές τις περιπτώσεις η επικοινωνία του γονέα ( που δεν έχει την επιμέλεια ) με το παιδί γίνεται σε απρόσωπους χώρους ( γραφεία, ιατροπαιδαγωγικά κέντρα, καφετέριες κτλ ), οι οποίοι όχι μόνο δεν διευκολύνουν την επικοινωνία αλλά πολλές φορές την καταστρέφουν.
Θα μπορούσε ο Δήμος να διευκολύνει αυτήν την κατάσταση:
MYHOME ή ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ
Να δημιουργήσουμε μία νέα Κοινωνική Δομή (Myhome), έναν Δημοτικό μικρό «ζεστό – φιλόξενο» χώρο, προσομοίωση σπιτιού, όπου θα μπορούσε ο γονέας να περάσει δημιουργικό χρόνο με το παιδί, δηλαδή να μαγειρέψουνε, να δούνε ταινία, να παίξουν επιτραπέζια παιχνίδια κτλ.. Οι δικοί μας ειδικοί ( κοινωνικοί λειτουργοί, ψυχολόγοι κτλ ) θα παρίστανται διακριτικά και θα επεμβαίνουν μόνο όταν αυτό απαιτηθεί.
Δεδομένου ότι το θέμα της εξεύρεσης χώρου για την στέγαση του Myhome παρέμενε μέχρι τότε άλυτο, προτάθηκε από την υπηρεσία μας και αποφασίστηκε με την υπ΄ αρ. 561/2018 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, η δράση αυτή να υλοποιηθεί πιλοτικά ως «υπηρεσία» στις εγκαταστάσεις του Δημοτικού Παιδικού Σταθμού «Νέλλη Κοκορίνου», κατά τις ώρες που ο Σταθμός παραμένει κλειστός ( δηλαδή από 16.00 έως 21.00 ).
Δεδομένου όμως ότι δεχθήκαμε πολλά αιτήματα εξυπηρέτησης από το εν λόγω πρόγραμμα θεωρούμε τη λύση αυτή προσωρινή και επανερχόμαστε στην αναγκαιότητα δημιουργίας αυτόνομης δομής Myhome με σκοπό την ενδυνάμωση των σχέσεων μεταξύ γονέων και παιδιών που δεν ζουν μαζί.
Το πρόγραμμα θα παρέχει ένα ασφαλές, ουδέτερο, διευκολυντικό και υποστηρικτικό περιβάλλον για απλές ή εποπτευόμενες συναντήσεις των παιδιών με τους γονείς που δεν ζουν μαζί τους. Το προσωπικό του Κέντρου θα παρέχει υπηρεσίες που είναι επικεντρωμένες στις ανάγκες των παιδιών, θα φροντίζει για την διασφάλιση των δικαιωμάτων τους και για την προαγωγή της ευημερίας τους. Απώτερος στόχος είναι να δοθεί στα παιδιά η δυνατότητα να δημιουργήσουν ή να διατηρήσουν μια ουσιαστική σχέση με τον γονέα που δεν ζει μαζί τους. Το Κέντρο Myhome έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί ως μία βραχυπρόθεσμη παρέμβαση, προκειμένου να «εκπαιδευτούν» και ενδυναμωθούν τα μέλη των διασπασμένων οικογενειών στο θέμα της διαχείρισης της επικοινωνίας, προς όφελος των παιδιών. Αναμένεται η εξυπηρέτηση εκατό ( 100 ) οικογενειών ανά έτος.
Τονίζουμε και διευκρινίζουμε ότι ο προτεινόμενος χώρος δεν ρυθμίζει μόνο τις δικαστικές αποφάσεις και τις αποφάσεις επιμέλειας του παιδιού ( εποπτευόμενη επικοινωνία που ορίζει το δικαστήριο ) αλλά είναι ένας χώρος συνάντησης παιδιού με γονείς που έχουν συγκρουσιακές σχέσεις ( αποξένωση, απομάκρυνση, δυσκολίες στην επικοινωνία ). Ενδεικτικά και εμπειρικά αναφέρουμε παραδείγματα : γονέας που φεύγει από το σπίτι και θέλει να δει το παιδί του ( που θα το δει ; ), γονέας με ψυχιατρικό πρόβλημα ( οι πλέον δύσκολες περιπτώσεις ), περιπτώσεις παιδιών σε αναδοχή που επιθυμούν να βλέπουν τους φυσικούς τους γονείς, κτλ. ). Θα λειτουργεί ένας χώρος δηλαδή παράλληλης υποστήριξης προς τους γονείς με στόχο το όφελος του παιδιού.
ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ – ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ Myhome
Αρχές που διέπουν την λειτουργία της υπηρεσίας:
- «Η συνάντηση είναι ο στόχος»
- «Θεραπευτική αξία έχει η ίδια η συνάντηση γονιού-παιδιού»
Ενδεικτικές περιπτώσεις χρήσης της προσφερόμενης από το Δήμο υπηρεσίας και βασικές αρχές λειτουργίας :
- Περιπτώσεις δικαστικών αποφάσεων για εποπτευόμενη επικοινωνία γονέων με τα παιδιά τους.
- Έντονα συγκρουσιακή σχέση γονέων.
- Πολύ φορτισμένη μεταξύ τους επικοινωνία.
- Γονεϊκή αποξένωση.
- Γονείς αδύναμοι, χωρίς σύνδεση με τα παιδιά, κρατούν το μόνο σταθερό σημείο γι’ αυτούς που είναι η πατρική εξουσία. Μητέρες συχνά χρησιμοποιούν το επιχείρημα της μη καταβολής της διατροφής για παρεμπόδιση της επικοινωνίας.
- Η υπηρεσία λειτουργεί και τα Σάββατα με επαγγελματίες που εργάζονται σε άλλες δομές.
- Στελεχώνεται από ειδικούς παιδαγωγούς, κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους.
- Υπάρχει κλίμα εμπιστοσύνης προς την υπηρεσία.
- Παραπομπές από άλλες υπηρεσίες Δήμων, εισαγγελίες, Κέντρα Ψυχικής Υγείας κτλ.
- Δίδονται εκθέσεις μετά από αίτημα των γονιών (τύπου αλληλογραφία).
- Λειτουργούν ενδεικτικά δύο ομάδες τριών ατόμων. Πραγματοποιείται 3ωρη συνάντηση ανά 15μερο.
- Ο ρόλος των ειδικών είναι ρόλος διαμεσολαβητή. Αρχή : «δεν μπορεί κανείς να επιθυμεί την θέση του άλλου».
- Υπάρχουν διάφοροι χώροι όπως τραπεζαρία, καθιστικό, γραφείο, κ.α.
- Πραγματοποιούνται συναντήσεις προετοιμασίας (προκαταρκτικές) των μελών της οικογένειας, δηλδή παιδιών και γονέων.
- Τις προκαταρκτικές συναντήσεις τις κάνει το ίδιο το άτομο.
- Πρωτόκολλο έξι συνεδριών. Καθορίζονται και οι ημερομηνίες. Μπορεί να παραταθούν οι συνεδρίες αν κριθεί σκόπιμο.
- Παρόντες στην 1η συνάντηση οι ειδικοί, κυρίως όταν έχει υπάρξει διακοπή της επικοινωνίας για μεγάλο διάστημα.
- Στόχος η αξιολόγηση της κατάστασης και η εκτίμηση σχετικά με το αν είναι απαραίτητη η παρουσία τους και σε επόμενες συναντήσεις.
- Ακόμη κι όταν υπάρχει ένταση οι ειδικοί είναι μεν σε ετοιμότητα, αλλά αφήνουν χώρο στα μέλη της οικογένειας να επικοινωνήσουν μεταξύ τους αυθόρμητα.
- Προσπάθεια να είναι διακριτικός κι ουδέτερος ο ρόλος τους και να μην παίρνουν τον ρόλο και τον χώρο κάποιου γονιού.
- Για την δημιουργία καλύτερου κλίματος μπορεί να εισάγουν εκείνοι κάποια δραστηριότητα, π.χ. ένα επιτραπέζιο παιχνίδι.
- Όταν υπάρχει κλιμάκωση της σύγκρουσης ίσως και της βίας, οι ειδικοί παρεμβαίνουν για να μειώσουν την ένταση.
- Γίνεται απολογισμός των έξι πρώτων συναντήσεων. Στη συνέχεια μπορεί να γίνει νέο πρωτόκολλο συναντήσεων μεταξύ κάποιων μελών (π.χ. του μικρότερου παιδιού και του πατέρα).
- Προηγούνται συζητήσεις για να διευκρινιστούν οι νέοι στόχοι που τίθενται και η σημασία τους για τον καθένα.
- Αξιολογούνται οι κίνδυνοι από τους στόχους που τίθενται κάθε φορά.
- Ενισχύονται εναλλακτικοί τρόποι επικοινωνίας, π.χ. αλληλογραφία, internet.
- Βασική δεξιότητα των ειδικών / διαμεσολαβητών είναι να μπορούν να διαχειρίζονται εντάσεις, συγκινήσεις και ιδιαίτερα την ματαίωση.
- Δύναται να υπάρχει στήριξη από εξωτερικό επόπτη.
- Γίνεται προσπάθεια διαφοροποίησης των συναντήσεων και των στόχων που θέτουν για το κάθε παιδί της οικογένειας, ανάλογα με την αναπτυξιακή του φάση, αλλά και τον δεσμό που έχει αναπτύξει με τον κάθε γονιό.
Σημειώνεται ότι :
- δεν λειτουργεί παρόμοιο Κέντρο στην Ελλάδα. Στο Παρίσι και στο Λονδίνο λειτουργούν παρόμοια κέντρα υπό την εποπτεία των Δήμων. Για το λόγο αυτό δεν υπάρχει συγκεκριμένο Νομοθετικό Πλαίσιο, ούτε ελληνική βιβλιογραφία.
- Ο εξοπλισμός του κέντρου έχει προβλεφθεί και θα χρηματοδοτηθεί μερικώς από την με αρ. πρωτ. 1330/18-4-2019 απόφασης της Περιφέρειας Αττικής με θέμα : «ένταξη της πράξης Επέκταση – Αναβάθμιση υποδομών στις οποίες παρέχονται κοινωνικές υπηρεσίες στο Δήμο Κηφισιά, με κωδικό ΟΠΣ 5035541 στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αττική 2014 – 2020».
Λαμβάνοντας υπόψη τα προαναφερόμενα, παρακαλούμε το Σώμα για τη λήψη απόφασης επί της αναγκαιότητας αγοράς ή εκμίσθωσης ακινήτου κατάλληλου για την στέγαση του Myhome ( ή Κοινοτικό Κέντρο Επικοινωνίας της Οικογένειας ) του Δήμου Κηφισιάς.
