Το Διεθνές Δικαστήριο διέταξε το Ισραήλ να σταματήσει την επίθεση στη Ράφα

0
117

Οι Δικαστές στο ανώτατο δικαστήριο των Ηνωμένων Εθνών διέταξαν το Ισραήλ την Παρασκευή να σταματήσει τη στρατιωτική του επίθεση στην πόλη Ράφα στη νότια Γάζα, σε μια απόφαση-ορόσημο στην υπόθεση που άνοιξε η Νότια Αφρική που κατηγορεί το Ισραήλ για γενοκτονία, όπως μεταδίδει το Reuters.

Διαβάζοντας την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου ο πρόεδρος του σώματος Nawaf Salam είπε ότι η κατάσταση στον παλαιστινιακό θύλακα είχε επιδεινωθεί από την τελευταία φορά που το δικαστήριο διέταξε το Ισραήλ να λάβει μέτρα για τη βελτίωσή της. Σε αυτό το πλαίσιο υπήρχαν οι προϋποθέσεις για μία νέα έκτακτη εντολή.

“Το κράτος του Ισραήλ (…) θα σταματήσει αμέσως τη στρατιωτική του επίθεση και κάθε άλλη ενέργεια στην επαρχία της Ράφα, η οποία θα μπορούσε να ζημιώσει τις συνθήκες ζωής στην παλαιστινιακή ομάδα στη Γάζα και θα μπορούσε να επιφέρει τη φυσική της καταστροφή πλήρως ή σε μέρος”, αναφέρει στην απόφαση του.

Το Δικαστήριο διέταξε επίσης το Ισραήλ να ανοίξει το πέρασμα στη Ράφα μεταξύ Αιγύπτου και Γάζας για να επιτραπεί η ανθρωπιστική βοήθεια, ενώ είπε ότι πρέπει να δώσει πρόσβαση στον πολιορκημένο θύλακα στους ερευνητές του και να αναφέρει την πρόοδό που έχει σημειώσει μέσα σε ένα μήνα.

Η διάταξη εγκρίθηκε από την επιτροπή των 15 δικαστών από όλο τον κόσμο με ψήφους 13-2, με “κατά” να ψηφίζουν μόνο οι δικαστές από την Ουγκάντα και από το ίδιο το Ισραήλ, όπως μεταδίδει το πρακτορείο.

Η ανώτατη δικαστική αρχή του ΟΗΕ ζήτησε επίσης να απελευθερωθούν αμέσως οι όμηροι τους οποίους κρατά τη Χαμάς μετά την επίθεσή της 7ης Οκτωβρίου, αναφέροντας ότι “είναι βαθύτατα ανησυχητικό ότι πολλοί όμηροι παραμένουν σε αιχμαλωσία και επαναλαμβάνει την έκκληση του για την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωσή τους”.

Η απόφαση εκδόθηκε μια εβδομάδα αφότου ζητήθηκε από τη Νότια Αφρική ως μέρος μιας ευρύτερης υπόθεσης που στρέφεται κατά του Ισραήλ για γενοκτονία.

Το Διεθνές Δικαστήριο είναι το ανώτατο όργανο του ΟΗΕ για την εκδίκαση διαφορών μεταξύ κρατών. Οι αποφάσεις του είναι οριστικές και δεσμευτικές, αλλά έχουν αγνοηθεί στο παρελθόν. Το δικαστήριο δεν έχει εξουσίες επιβολής, όπως σημειώνει το Reuters.

Το Ισραήλ έχει επανειλημμένα απορρίψει τις κατηγορίες για γενοκτονία ως αβάσιμες, υποστηρίζοντας στο δικαστήριο ότι οι επιχειρήσεις του στη Γάζα είναι αυτοάμυνα και στοχεύουν τους μαχητές της Χαμάς που επιτέθηκαν στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου.

Έντονες αντιδράσεις από την πλευρά του Ισραήλ 

Αναστάτωση επικρατεί στο Ισραήλ μετά την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου, με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου να συγκαλεί έκτακτη τηλεφωνική σύσκεψη με τη συμμετοχή πολλών υπουργών της κυβέρνησής του.

Το γραφείο του Νετανιάχου, σε κοινή ανακοίνωση που εξέδωσε μαζί με το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών, απέρριψαν τις κατηγορίες της Νότιας Αφρικής για διάπραξη γενοκτονίας στη Γάζα, χαρακτηρίζοντας τες ψευδείς και εξωφρενικές. Παράλληλα, τόνισαν ότι η ισραηλινή στρατιωτική εκστρατεία στη Ράφα δεν θα “οδηγήσει στην καταστροφή του παλαιστινιακού άμαχου πληθυσμού”, σημειώνοντας ότι το Ισραήλ θα συνεχίσει να επιτρέπει την είσοδο της βοήθειας στη Γάζα “σύμφωνα με τον νόμο”,

Ο σκληροπυρηνικός υπουργός Οικονομικών της ισραηλινής κυβέρνησης, Μπεζαλέλ Σμότριχ δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν θα αποδεχτεί την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου, σχολιάζοντας πως όσοι απαιτούν τη λήξη του πολέμου, στην πραγματικότητα επιθυμούν και το να πάψει να υπάρχει το κράτος του Ισραήλ.

Εκπρόσωπος της ισραηλινής κυβέρνησης δήλωσε εξάλλου την παραμονή της απόφασης ότι “καμία δύναμη στη Γη δεν θα εμποδίσει το Ισραήλ να προστατεύει τους πολίτες του και να κυνηγά τη Χαμάς στη Γάζα”.

“Το κράτος του Ισραήλ είναι δεσμευμένο να συνεχίσει να πολεμά για την επιστροφή των ομήρων του και την εγγύηση της ασφάλειας των πολιτών του – όπου και όποτε είναι απαραίτητο- συμπεριλαμβανομένης της Ράφα”, ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο Μπένι Γκαντς, μέλος του πολεμικού υπουργικού συμβουλίου του Ισραήλ.

Ο ηγέτης της ισραηλινής αντιπολίτευσης Γιαϊρ Λαπίντ καταδίκασε με τη σειρά του την απόφαση των δικαστών, υπογραμμίζοντας ότι το Δικαστήριο δεν συνέδεσε την απαίτησή του για τερματισμό των συγκρούσεων με την απαίτηση να απελευθερωθούν οι Ισραηλινοί όμηροι που κρατούνται στη Λωρίδα της Γάζας.

Ο Λαπίντ, σφοδρός επικριτής του πρωθυπουργού Νετανιάχου, δήλωσε ότι η αποτυχία του Δικαστηρίου να συνδέσει τα δύο ζητήματα είναι “μια ηθική κατάρρευση και μια ηθική καταστροφή”.

Ο πρώην Ισραηλινός απεσταλμένος στον ΟΗΕ, Ντάνι Ντάνον δήλωσε: “Καθώς οι δικαστές του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης συνεδριάζουν με άνεση και επιστρέφουν στις οικογένειές τους, 125 όμηροι υποφέρουν σε σήραγγες. Το Ισραήλ δεν θα σταματήσει τον πόλεμο μέχρι οι όμηροί μας να επιστρέψουν στα σπίτια τους και η Χαμάς να ηττηθεί πλήρως”.

Χαιρετίζει την απόφαση η παλαιστινιακή πλευρά

Η Παλαιστινιακή Αρχή από την πλευρά της χαιρέτισε την απόφαση, με τον εκπρόσωπο της προεδρίας, Ναμπίλ Αμπού Ρουντέινα να δηλώνει στο Reuters ότι “αντιπροσωπεύει μια διεθνή συναίνεση για τον τερματισμό του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας”.

Θετικά υποδέχτηκε την απόφαση και η Χαμάς, εκφράζοντας ωστόσο κάποιες “ενστάσεις”, χαρακτηρίζοντας την ανεπαρκή.

“Την ώρα που χαιρετίζουμε την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου που καλεί τις σιωνιστικές δυνάμεις κατοχής να τερματίσουν τη στρατιωτική τους επίθεση στη Ράφα, πιστεύουμε ότι δεν είναι αρκετή, καθώς η επιθετικότητα της κατοχής σε όλη τη Λωρίδα της Γάζας και ιδιαίτερα στη βόρεια Γάζα είναι εξίσου βάναυση και επικίνδυνη”, δήλωσε στο Reuters ο ανώτερος αξιωματούχος της Χαμάς, Μπασέμ Ναΐμ.

“Καλούμε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να υλοποιήσει άμεσα αυτή την απαίτηση για να αναγκάσει τον σιωνιστικό εχθρό να εφαρμόσει την απόφαση”, συμπλήρωσε.

Οι διεθνείς αντιδράσεις

Η Νότια Αφρική χαιρέτισε την απόφαση των δικαστών ως “ρηξικέλευθη”, μία εβδομάδα αφού η Πρετόρια κατηγόρησε το Ισραήλ για γενοκτονία.

“Είναι η πρώτη φορά που γίνεται ρητή αναφορά στο Ισραήλ να σταματήσει τη στρατιωτική δράση του σε οποιαδήποτε περιοχή της Γάζας”, ανέφερε σε μια δήλωσή του ο Ζέιν Ντάνγκορ, ο γενικός διευθυντής του υπουργείου Διεθνών Σχέσεων και Συνεργασίας. “Πρόκειται για ντε φάκτο έκκληση για κατάπαυση του πυρός. Διατάζει το μεγαλύτερο από τα μέρη αυτής της σύγκρουσης να σταματήσει την πολεμική δράση του εναντίον του λαού της Παλαιστίνης”, πρόσθεσε.

Ο επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ζόζεπ Μπορέλ δήλωσε την Παρασκευή ότι η ΕΕ πρέπει να επιλέξει μεταξύ του σεβασμού της στήριξης της ΕΕ προς τους διεθνείς θεσμούς ή της υποστήριξής της προς το Ισραήλ.

“Ποια θα είναι η απάντηση στην απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου που εκδόθηκε σήμερα, ποια θα είναι η θέση μας. Θα πρέπει να επιλέξουμε μεταξύ της υποστήριξής μας στους διεθνείς θεσμούς του κράτους δικαίου ή της υποστήριξής μας στο Ισραήλ”, είπε σε εκδήλωση στη Φλωρεντία.

Η υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου Χάτζα Λαμπίμπ ζήτησε την άμεση εφαρμογή της απόφασης: “Η βία και ο ανθρώπινος πόνος στη Γάζα πρέπει να σταματήσουν. Ζητάμε κατάπαυση του πυρός, απελευθέρωση των ομήρων και διαπραγματεύσεις για δύο κράτη”, σχολίασε.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας Εσπεν Μπαρθ Άϊντα δήλωσε πως περιμένει από το Ισραήλ “να εκτελέσει τα μέτρα που έχουν διαταχθεί. Ο σεβασμός του δικαστηρίου και των λειτουργιών του, συμπεριλαμβανομένης της εξουσίας να διατάσσει προσωρινά μέτρα, είναι ουσιώδης για την ενίσχυση του διεθνούς δικαίου και της διεθνούς έννομης τάξης”.

Η Αίγυπτος καλεί το Ισραήλ να συμμορφωθεί με τις νομικές του υποχρεώσεις και να εφαρμόσει όλα τα προσωρινά μέτρα που διατάζει το ΔΔΔ, τα οποία κρίνει “νομικά δεσμευτικά και εκτελεστά”. Το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας τονίζει ότι “το Ισραήλ φέρει πλήρη νομική ευθύνη για την επιδείνωση των ανθρωπιστικών συνθηκών στη Λωρίδα της Γάζας ως κατοχική δύναμη”, καλώντας το να σταματήσει να στοχοποιεί τον παλαιστινιακό λαό με πρακτικές που οδηγούν σε “πείνα και πολιορκία κατά παράβαση όλων των διατάξεων του διεθνούς και ανθρωπιστικού δικαίου”.

Το Υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας χαιρετίζει την απόφαση, καλώντας το Ισραήλ “να σταματήσει αμέσως τη στρατιωτική επίθεση ή οποιαδήποτε άλλη ενέργεια στη Ράφα, σύμφωνα με τη Σύμβαση για την πρόληψη και την τιμωρία του εγκλήματος της γενοκτονίας”.

Η Τουρκία από την πλευρά της συντάσσεται κι αυτή με την απόφαση των δικαστών, με το Υπουργείο Εξωτερικών να αναφέρει πως “καμία χώρα στον κόσμο δεν είναι υπεράνω του νόμου. Αναμένουμε όλες οι αποφάσεις που λαμβάνονται από το Δικαστήριο να εφαρμοστούν γρήγορα από το Ισραήλ. Για να το διασφαλίσουμε αυτό, καλούμε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να κάνει το καθήκον του”.

Τι έχει προηγηθεί

Το Ισραήλ εξαπέλυσε την επίθεσή του στη νότια πόλη Ράφα αυτόν τον μήνα, αναγκάζοντας εκατοντάδες χιλιάδες Παλαιστίνιους να εγκαταλείψουν μια πόλη που είχε γίνει καταφύγιο για περίπου το ήμισυ των 2,3 εκατομμυρίων κατοίκων του πληθυσμού.

Η Ράφα, στο νότιο άκρο της Γάζας, ήταν επίσης ο κύριος δρόμος για την παροχή βοήθειας και διεθνείς οργανισμοί λένε ότι η ισραηλινή επιχείρηση έχει αποκόψει τον θύλακα, αυξάνοντας τον κίνδυνο της πείνας.

Οι δικηγόροι της Νότιας Αφρικής ζήτησαν από το Διεθνές Δικαστήριο την προηγούμενη εβδομάδα να επιβάλει έκτακτα μέτρα, λέγοντας ότι οι επιθέσεις του Ισραήλ στη Ράφα πρέπει να σταματήσουν για να διασφαλιστεί η επιβίωση του παλαιστινιακού λαού.

Η απόφαση κατά του Ισραήλ αναμένεται να οδηγήσει πάντως σε μεγαλύτερη διπλωματική πίεση προς την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου για τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Το Reuters υπενθυμίζει παράλληλα ότι ο γενικός εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου -ένα ξεχωριστό δικαστήριο που εδρεύει επίσης στη Χάγη- ανακοίνωσε την προηγούμενη Δευτέρα ότι κατέθεσε αίτηση για εντάλματα σύλληψης κατά του Νετανιάχου και του υπουργού Άμυνας Γιοάβ Γκάλαντ καθώς και των ηγετών της Χαμάς.

Ο εισαγγελέας Καρίμ Χαν κατηγόρησε τον Νετανιάχου και τον Γκάλαντ για εγκλήματα όπως εξόντωση, χρήση πείνας ως όπλο και εσκεμμένη επίθεση εναντίον αμάχων. Το Ισραήλ αρνήθηκε κατηγορηματικά αυτές τις κατηγορίες και κάλεσε τους συμμάχους να αποκηρύξουν το δικαστήριο.

Η ευρύτερη υπόθεση της Νότιας Αφρικής στο Διεθνές Δικαστήριο στρέφεται κατά του Ισραήλ για ενορχήστρωση μιας κρατικής γενοκτονίας κατά του παλαιστινιακού λαού. Το Δικαστήριο δεν έχει αποφανθεί επί της ουσίας αυτής της κατηγορίας – αυτό θα μπορούσε να πάρει χρόνια – αλλά δεν δέχτηκε το αίτημα του Ισραήλ να απορρίψει την υπόθεση, όπως μεταδίδει το Reuters.

Σε προηγούμενες αποφάσεις του το δικαστήριο διέταξε το Ισραήλ να αποτρέψει πράξεις γενοκτονίας κατά των Παλαιστινίων και να επιτρέψει τη ροή βοήθειας στη Γάζα, χωρίς όμως να πάρει μια απόφαση να σταματήσουν οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις.