Στην αποστολή των ελληνικών φρεγατών “Κίμων” και “Ψαρά” προς την Κύπρο, κομβικό ρόλο διαδραματίζει το αντι-drone σύστημα “Κένταυρος” — μια εγχώρια τεχνολογική λύση που ανέπτυξε η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) για τον εντοπισμό και την εξουδετέρωση εχθρικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Το σύστημα έχει ήδη ενσωματωθεί στη φρεγάτα “Ψαρά” (κλάσης MEKO 200HN), ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες του Capital.gr, δρομολογείται η εγκατάστασή του και στον “Κίμωνα” (μονάδα πρώτης γραμμής τύπου FDI HN – Belharra).
Σε μια συγκυρία αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή, η ενεργοποίηση του “Κενταύρου” δεν συνιστά απλώς επιχειρησιακή επιλογή, αλλά και σαφή ψήφο εμπιστοσύνης στις δυνατότητες της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες, μετά την ενσωμάτωσή του στο ισραηλινό αντιαεροπορικό σύστημα Barak MX, το ελληνικής κατασκευής αντι-drone έχει προσελκύσει ενδιαφέρον και από τη Βουλγαρία, ενώ αποτέλεσε αντικείμενο επαφών και στο περιθώριο της διεθνούς έκθεσης World Defense Show 2026 στο Ριάντ.
Τι κάνει ο “Κένταυρος”
Το σύστημα Κένταυρος έχει σχεδιαστεί για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις σύγχρονες ασύμμετρες απειλές, όπως τα UAVs και τα drones. Το σύστημα αυτό δεν βασίζεται σε παραδοσιακά πυραυλικά συστήματα, αλλά σε καινοτόμες ηλεκτρονικές τεχνολογίες, οι οποίες προσφέρουν στρατηγικά πλεονεκτήματα σε όλα τα επίπεδα της άμυνας.
Πρόκειται για σύστημα ανίχνευσης και προσδιορισμού μεσαίων και μεγάλων UAVs/drones κατηγορίας 2 και 3. Ξεκίνησε ως πρόγραμμα το 2019 για να καλύψει τις ανάγκες απειλών από εχθρικά UAVs. Το πρωτότυπο ολοκληρώθηκε στα τέλη του 2023 και το 2024 τροποποιήθηκε προκειμένου να εγκατασταθεί στις φρεγάτες του ΠΝ που επιχειρούν στην Ερυθρά Θάλασσα. Το πρωτότυπο σύστημα απέδειξε τις ικανότητές του στην Ερυθρά Θάλασσα (Battle Proven), αναγνωρίζοντας και καταρρίπτοντας τρία UAVs των ανταρτών Χούθις τον Ιούλιο του 2024. Έκτοτε έχει ενταχθεί στον απαραίτητο εξοπλισμό των πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού που συμμετέχουν στην επιχείρηση “ΑΣΠΙΔΕΣ”.
Το σύστημα έχει τη δυνατότητα, χρησιμοποιώντας το αντι-drone υποσύστημά του, να αναγνωρίζει UAVs από μεγάλη απόσταση, πέραν των 100 χιλιομέτρων, εξασφαλίζοντας πολύτιμο χρόνο αντίδρασης για την καταστολή τους. Βασίζεται σε παθητική ανίχνευση, δίνοντας το πλεονέκτημα του μη εντοπισμού του και μπορεί να είναι είτε σταθερό είτε εποχούμενο.
Τα βασικά χαρακτηριστικά
Ο “Κένταυρος” ξεχωρίζει πρωτίστως για την εντυπωσιακή οικονομία κλίμακας που προσφέρει σε σύγκριση με τα παραδοσιακά αντιαεροπορικά μέσα. Σε ένα περιβάλλον όπου το κόστος ενός UAV παρόμοιου με εκείνα που χρησιμοποιούν οι Χούθι υπολογίζεται μεταξύ 30.000 και 40.000 ευρώ, η αντίστοιχη χρήση πυραυλικών συστημάτων για την εξουδετέρωσή τους μπορεί να ξεκινά από 100.000 και να φτάνει μέχρι 5.000.000 ευρώ. Αντιθέτως, το κόστος χρήσης του Κένταυρου για κάθε αποστολή περιορίζεται σε μερικά λεπτά του ευρώ λόγω της ελάχιστης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Καθοριστικό πλεονέκτημα αποτελεί και η δυνατότητα αδιάλειπτης λειτουργίας χωρίς περιορισμούς. Ενώ στα πυρομαχικά απαιτείται εξασφάλιση αποθέματος, το σύστημα Κένταυρος μπορεί να λειτουργεί συνεχώς, προσφέροντας συνεχή προστασία με μηδενικούς περιορισμούς.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το χαμηλό λειτουργικό του κόστος σε σχέση με προηγμένα πυραυλικά συστήματα, όπως ο Aster 30, καθώς η χρήση του εκτιμάται περίπου στο ένα τέταρτο του κόστους ενός αντίστοιχου πυραύλου.
Παράλληλα, το σύστημα προσφέρει έγκαιρη προειδοποίηση και δυνατότητα άμεσης ανίχνευσης εισερχόμενων απειλών, επιτρέποντας στους χειριστές να αντιδρούν σε πραγματικό χρόνο. Η δυνατότητα να εντοπίζει και να απομονώνει τις απειλές πριν αυτές καταστούν επικίνδυνες προσφέρει στην άμυνα έγκαιρη αντίδραση και ακριβή στρατηγική διαχείριση της κατάστασης.
Η ανοιχτή αρχιτεκτονική του επιτρέπει την ενσωμάτωση πρόσθετων τεχνολογιών, όπως θερμικές κάμερες και εξελιγμένα μέσα ανίχνευσης, διασφαλίζοντας ότι το σύστημα μπορεί να αναβαθμίζεται διαρκώς και να προσαρμόζεται στις νέες μορφές απειλών. Την ίδια στιγμή, η ευελιξία χρήσης του — είτε σε σταθερές εγκαταστάσεις είτε σε κινητές πλατφόρμες, όπως πλοία και αεροσκάφη — το καθιστά ιδιαίτερα προσαρμοστικό στις απαιτήσεις του σύγχρονου επιχειρησιακού περιβάλλοντος.
Ενσωμάτωση στο BARAK-MX και ευθυγράμμιση με την “Ασπίδα του Αχιλλέα”
Αξίζει να σημειωθεί ότι τον Φεβρουάριο, η ΕΑΒ ανακοίνωσε την επιτυχή ολοκλήρωση της ενσωμάτωσης του “Κενταύρου” στο Σύστημα Αεράμυνας & Αντιπυραυλικής Προστασίας BARAK-MX της Israel Aerospace Industries (IAI), επιτυγχάνοντας πλήρως ενοποιημένη λειτουργία σε επίπεδο Διοίκησης & Ελέγχου (C2).
Η ισχύς της ενσωμάτωσης έγκειται στη δυνατότητα συνδυασμού Hard Kill και Soft Kill επιλογών σε ένα ενιαίο, κεντρικοποιημένο περιβάλλον Διοίκησης & Ελέγχου.
Το BARAK-MX είναι ένα διεθνώς αναγνωρισμένο και επιχειρησιακά δοκιμασμένο σύστημα, σχεδιασμένο να αντιμετωπίζει ευρύ φάσμα απειλών – από μαχητικά αεροσκάφη και πυραύλους cruise έως βαλλιστικούς πυραύλους. Παράλληλα, ο “Κένταυρος” της ΕΑΒ προσθέτει κρίσιμες δυνατότητες Soft Kill για την αντιμετώπιση UAV/UAS, μέσω προηγμένων τεχνικών ηλεκτρονικής υποστήριξης και παρεμβολής (jamming), όπου αυτό κρίνεται επιχειρησιακά κατάλληλο.
Πρόσφατη τεχνική επίδειξη πεδίου επιβεβαίωσε ότι τα δύο συστήματα λειτουργούν ως ένα πλήρως ενοποιημένο σύνολο: από τον εντοπισμό και την αξιολόγηση της απειλής έως την υπόδειξη στόχου (cueing) και την ενεργοποίηση ηλεκτρονικής αντιμετώπισης Soft Kill μέσω παρεμβολών.
Η ολοκληρωμένη αυτή λύση ευθυγραμμίζεται πλήρως με τη φιλοσοφία και τις επιχειρησιακές απαιτήσεις του προγράμματος “Ασπίδα του Αχιλλέα”, καθώς ενοποιεί στο ίδιο πλαίσιο Διοίκησης & Ελέγχου τις επιλογές κινητικής αναχαίτισης και ηλεκτρονικού πολέμου.
